नवी दिल्ली, 15 मे: ईरानचे विदेश मंत्री सैयद अब्बास अराघची यांनी शुक्रवारी चाबहार बंदरगाहाला भारत आणि ईरान यांच्यातील सहकार्याचे प्रतीक मानले. अराघची यांनी विश्वास व्यक्त केला की भारताने विकसित केलेला हा बंदरगाह मध्य आशिया, काकेशस आणि युरोपपर्यंत पोहोचण्यासाठी एक ‘सुनहरा द्वार’ सिद्ध होईल.
ब्रिक्स विदेश मंत्र्यांच्या बैठकीनंतर मीडियाशी बोलताना अराघची यांनी मान्य केले की अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे चाबहार बंदरगाहाचा विकास काहीसा मंदावला आहे.
त्यांनी आशा व्यक्त केली की भारत या रणनीतिक बंदरगाहावर आपले काम सुरू ठेवेल.
अराघची म्हणाले, “चाबहार बंदरगाह भारत आणि ईरानच्या सहकार्यातील एक प्रतीक आहे आणि याच्या विकासात भारतीयांनी महत्त्वाची भूमिका निभावली आहे. हे अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे थोडे मंदावले आहे, पण मला विश्वास आहे की हा बंदरगाह भारतासाठी मध्य आशिया, काकेशस आणि युरोपपर्यंत पोहोचण्याचे ‘सुनहरा द्वार’ बनेल. युरोप, मध्य आशिया आणि इतर देशांसाठीही हा भारतीय महासागरापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग ठरेल.”
त्यांनी पुढे सांगितले, “हा एक अत्यंत रणनीतिक बंदरगाह आहे, जो आमच्यासाठी, भारतासाठी आणि अनेक इतर देशांसाठी महत्त्वाचा आहे. त्यामुळे मला आशा आहे की भारत या बंदरगाहावर आपले काम सुरू ठेवेल, जेणेकरून तो पूर्णपणे विकसित होऊन सर्व देशांच्या हितासाठी कार्य करू शकेल. भारत आपल्या चांगल्या प्रतिमेसह या क्षेत्रात शांती, कूटनीती आणि सुरक्षा वाढवण्यात महत्त्वाची भूमिका निभावू शकतो. भारत फारसच्या उपसागरातील जवळजवळ सर्व देशांचा मित्र आहे, मग ते उत्तर किंवा दक्षिण असोत. त्यामुळे आम्ही या क्षेत्रात भारताच्या कोणत्याही सकारात्मक आणि रचनात्मक भूमिकेचे कौतुक करतो.”
गेल्या सप्टेंबरमध्ये भारताच्या विदेश मंत्रालयाने (एमईए) सांगितले होते की ते अमेरिकेच्या त्या निर्णयाचा परिणाम तपासत आहेत, ज्यात चाबहार पोर्ट प्रकल्पाशी संबंधित निर्बंधांमधील सवलत रद्द करण्याची गोष्ट आहे. या प्रकल्पात भारतही भागीदार आहे.
अमेरिकेने जाहीर केले होते की ते ईरानच्या चाबहार बंदरगाहावर होणाऱ्या क्रियाकलापांसाठी दिलेल्या निर्बंध सवलतीला परत घेईल, जी 2018 मध्ये दिली गेली होती. अमेरिकेच्या विदेश विभागानुसार, या पावलामुळे या बंदरगाहाच्या संचालनाशी संबंधित पक्षांवर ‘ईरान फ्रीडम अँड काउंटर-प्रोलिफरेशन अॅक्ट’ (IFCA) अंतर्गत निर्बंध लागू होऊ शकतात.
भारत आणि ईरानने चाबहार बंदरगाहाच्या संचालनासाठी दहा वर्षांचा करार केला आहे. या करारानुसार भारताने बंदरगाहाच्या पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी 250 मिलियन डॉलरची क्रेडिट सुविधा देण्याची वचनबद्धता दर्शवली आहे.
त्याशिवाय, भारत आणि ईरान चाबहार बंदरगाहाला ईरानच्या रेल्वे नेटवर्कशी जोडण्याची योजना बनवत आहेत. यासाठी सुमारे 700 किलोमीटर लांब रेल्वे लाईन तयार करून हे जहेदान शहराशी जोडले जाईल.
–
एवाई/एबीएम