दिल्ली, 17 मे: देशव्यापी जनगणना 2027 च्या पहिल्या टप्प्यात राजधानी दिल्लीसह 5 राज्यांमध्ये मकान सूचीकरण आणि मकानांची गणना (एचएलओ) सुरू झाली आहे. यासोबतच, रविवारी चार राज्यांमध्ये स्व-गणनेची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.
रविवारी ज्या राज्यांमध्ये मकानांची गणना (एचएलओ) सुरू झाली आहे, त्यात राजस्थान, मेघालय, महाराष्ट्र, झारखंड आणि दिल्ली (एमसीडी क्षेत्र) यांचा समावेश आहे. तथापि, आंध्र प्रदेश, अरुणाचल प्रदेश, बिहार, चंडीगड, छत्तीसगड, दादरा आणि नगर हवेली, दमन आणि दीव, हरियाणा, मध्य प्रदेश, पंजाब, तेलंगाना आणि उत्तराखंडमध्ये मकान सूचीकरण आधीच सुरू आहे.
गुजरात, जम्मू-कश्मीर, लद्दाख आणि पुडुचेरीमध्ये रविवारी स्व-गणना (एसई) सुविधा सुरू झाली आहे, जी 31 मेपर्यंत उपलब्ध राहील. या राज्यांमध्ये संबंधित मकान सूचीकरण व मकानांची गणना 1 जून ते 30 जून दरम्यान केली जाईल.
उत्तर प्रदेशातही स्व-गणना सुविधा सुरू आहे, जी 21 मेपर्यंत चालेल. यानंतर 22 मेपासून 20 जूनपर्यंत मकान सूचीकरणाचे फील्ड कार्य केले जाईल.
यापूर्वी, 16 एप्रिल ते 15 मे दरम्यान अंडमान आणि निकोबार द्वीपसमूह, लक्षद्वीप, मिजोरम, ओडिशा आणि सिक्किममध्ये, तसेच दिल्लीच्या एनडीएमसी आणि कॅंटोनमेंट बोर्ड क्षेत्रात मकान सूचीकरण व गणना यशस्वीरित्या पूर्ण झाली आहे.
स्व-गणना सुविधेला जनतेकडून चांगला प्रतिसाद मिळत आहे. 25 राज्यांमध्ये अधिकृत पोर्टलच्या माध्यमातून 1.44 कोटींहून अधिक कुटुंबांनी स्व-गणना पूर्ण केली आहे. ही प्रक्रिया जनगणना कार्यांचे डिजिटलीकरण करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचा टप्पा आहे आणि नागरिकांना सुरक्षितपणे भाग घेण्याची संधी देते.
स्व-गणना पूर्ण करणाऱ्यांना केंद्रीय गृह मंत्रालयाने विनंती केली आहे की ते स्व-गणना आयडी सुरक्षित ठेवा आणि घरात येणाऱ्या अधिकाऱ्यांसोबत शेअर करा, जेणेकरून एचएलओ प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकेल. ज्यांनी स्व-गणना केली नाही, त्यांना सर्वेक्षण अधिकारी घराघरात जाऊन समाविष्ट करतील.
महत्त्वाचे म्हणजे, जनगणना 2027 पहिल्यांदाच डिजिटल माध्यमांचा वापर करून आयोजित केली जात आहे, तरी पारंपरिक घराघरात गणना करण्याची प्रक्रिया चालू राहील. फील्ड विजिट दरम्यान प्रगणक (सर्वेक्षण अधिकारी) विशेष मोबाइल अॅपद्वारे डिजिटल डेटा एकत्र करत आहेत.
–
डीसीएच/