नवी दिल्ली, 30 मार्च: लोकसभा मध्ये सोमवारी सांगण्यात आले की एशियाटिक सोसायटी, कोलकाता, ने 23 मार्चपर्यंत एकूण 2,033 पांडुलिपी स्कॅन केल्या आहेत. या पांडुलिपींमध्ये एकूण 1,46,099 पृष्ठांचा समावेश आहे. हे काम ज्ञान भारतम् मिशन अंतर्गत पांडुलिपींच्या स्कॅनिंगसाठी क्लस्टर सेंटर स्थापन केल्यानंतर करण्यात आले.
केंद्रीय संस्कृती आणि पर्यटन मंत्री गजेंद्र सिंह शेखावत यांनी लेखी उत्तरात सांगितले की एशियाटिक सोसायटीमध्ये सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत. येथे आग आणि आपत्ती व्यवस्थापनासाठी योग्य प्रणाली उपलब्ध आहे.
मंत्री म्हणाले की, या संस्थेचा राष्ट्रीय आपदा मोचन बल (एनडीआरएफ), पश्चिम बंगाल सरकारच्या अग्निशामक आणि आपात्कालीन विभाग आणि स्थानिक पोलिसांशी सतत संपर्क आहे.
शेखावत यांनी सांगितले की सोसायटीने आतापर्यंत 11,528 पांडुलिपी डिजिटाइज केल्या आहेत, ज्यामध्ये एकूण 5,72,890 पृष्ठांचा समावेश आहे.
मंत्रालयाकडून मिळणाऱ्या आर्थिक सहाय्यामुळे संस्थेच्या मुख्य कार्यांचा पाठपुरावा केला जातो आणि आवश्यकतेनुसार वेळोवेळी याची समीक्षा केली जाते.
शेखावत यांनी स्पष्ट केले की एशियाटिक सोसायटीची ऐतिहासिक इमारत भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (एएसआय) अंतर्गत आहे आणि तिचा देखभाल व संरक्षण एएसआयद्वारे केला जातो.
त्यांनी हेही सांगितले की सोसायटीच्या संग्रहालयात ठेवलेल्या पांडुलिपी, दुर्मिळ पुस्तके आणि वस्तूंसाठी योग्य तापमान आणि आर्द्रता राखण्याची व्यवस्था आहे.
सोसायटी नियमितपणे आपल्या पांडुलिपी आणि दुर्मिळ वस्तूंच्या स्थितीची तपासणी करते. हे काम कॅटलॉग तयार करणारे कर्मचारी आणि इतर अधिकारी क्यूरेटरच्या देखरेखीत करतात.
त्यांनी सांगितले की संस्थेकडे स्वतःचा संरक्षण आणि बाइंडिंग विभाग आहे. 2022 मध्ये पांडुलिपी संरक्षण केंद्र स्थापन झाल्यानंतर 35,624 पृष्ठांचे संरक्षण आणि 4,596 दुर्मिळ पृष्ठांची दुरुस्ती करण्यात आली आहे. संग्रहालय आणि आर्काइव विभागात कॅटलॉग तयार करणे एक नियमित प्रक्रिया आहे.