भोपाल, 8 एप्रिल: क्षेत्रीय पासपोर्ट कार्यालय, भोपालने आवेदकांसाठी एक समावेशी प्रचार सामग्री सादर करत एक अनोखी आउटरीच उपक्रम सुरू केला आहे. हा उपक्रम क्षेत्रीय पासपोर्ट कार्यालयांमध्ये आपल्या प्रकारचा पहिला प्रयत्न आहे.
या उपक्रमाचा उद्देश म्हणजे पासपोर्ट सेवांसंबंधीची माहिती सर्व आवेदकांपर्यंत, विशेषतः दृष्टिबाधित आणि बोलण्यात किंवा ऐकण्यात असमर्थ व्यक्तींपर्यंत, सहजपणे पोहोचवणे.
या उपक्रमांतर्गत, दृष्टिबाधित आवेदकांसाठी पासपोर्ट सेवांची माहिती ब्रेल लिपीत उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. ब्रेल पुस्तिकांमध्ये पासपोर्ट अर्ज प्रक्रिया, ईसीआर आणि नॉन-ईसीआर श्रेण्या, आवश्यक कागदपत्रांची माहिती, अर्जाचे प्रकार आणि ‘काय करावे आणि काय करू नये’ यासारख्या महत्त्वाच्या माहितीचा समावेश आहे.
याशिवाय, कार्यालयात ब्रेल साइनज प्लेट्स देखील लावण्यात आल्या आहेत, ज्यामुळे कार्यालयात येणाऱ्या दृष्टिबाधित व्यक्तींना दिशा-निर्देश व माहिती सहजपणे वाचता येईल.
बोलण्यात आणि ऐकण्यात असमर्थ आवेदकांसाठी सांकेतिक भाषेत व्हिडिओंची एक मालिका सुरू करण्यात आली आहे. या व्हिडिओंमध्ये अर्ज प्रक्रिया, काउंटर ए (बायोमेट्रिक नोंदणी), काउंटर बी (कागदपत्रांची पडताळणी) आणि काउंटर सी (पासपोर्ट अर्जाची मंजुरी) याबद्दल माहिती दिली आहे. व्हिडिओंमध्ये क्यूआर कोड जोडले गेले आहेत, ज्यामुळे आवेदक थेट संबंधित वेबपृष्ठावर जाऊन अधिक माहिती मिळवू शकतात.
या उपक्रमाचे उद्घाटन 7 एप्रिल 2026 रोजी संयुक्त सचिव (पीएसपी) बीएस मुबारक यांच्या उपस्थितीत क्षेत्रीय पासपोर्ट अधिकारी शितांशु चौरसिया यांनी केले.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, हा उपक्रम पासपोर्ट सेवांना अधिक समावेशी आणि नागरिक-केंद्रित बनवण्याच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक आहे आणि यामुळे कोणताही आवेदक मागे राहणार नाही याची खात्री होते.
या पावलाने स्पष्ट होते की पासपोर्ट विभाग डिजिटल आणि भौतिक दोन्ही माध्यमांद्वारे सर्व नागरिकांसाठी सेवांना सुलभ बनवण्याच्या प्रयत्नात आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की अशा उपक्रमांमुळे दृष्टिबाधित आणि ऐकण्यात-बोलण्यात असमर्थ आवेदकांना फायदा होईल, तसेच इतर नागरिकांसाठी पासपोर्ट अर्ज प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि सोपी होईल.