वाराणसी, 8 एप्रिल: कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या वाढत्या प्रभावाच्या पार्श्वभूमीवर, भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान (बीएचयू) मध्ये आयोजित ‘एआय समिट’मध्ये तज्ञांनी तंत्रज्ञान, नैतिकता आणि नवोन्मेष यांचा संतुलन साधण्यावर जोर दिला.
या समिटमध्ये ‘संज्ञानात्मक व्यायामशाला’सारख्या नव्या संकल्पनांपासून डिजिटल असमानता समाप्त करण्यापर्यंत व्यापक चर्चा झाली. थिंक इंडिया, मेटा, माहिती तंत्रज्ञान आणि इलेक्ट्रॉनिक्स विभाग आणि बीएचयूच्या सहकार्याने आयोजित या एकदिवसीय समिटमध्ये देशभरातून 350 हून अधिक प्रतिनिधी उपस्थित होते.
कार्यक्रमाचा उद्देश कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या नव्या आयामांवर चर्चा करणे आणि युवांना राष्ट्रनिर्माणात याची भूमिका समजावणे हा होता. उद्घाटन सत्रात प्रमुख अतिथी आयआयटी कानपूरचे प्रा. मनींद्र अग्रवाल यांनी सांगितले की, एआयचा विकास क्रमिक आहे आणि देशातील उत्कृष्टता केंद्रे याला नवीन दिशा देत आहेत.
त्यांनी म्हटले की, शारीरिक आरोग्यासाठी व्यायामशाळा आवश्यक आहे, तसंच मानसिक क्षमता आणि मौलिक विचारसरणी टिकवण्यासाठीही याची आवश्यकता आहे.
विशिष्ट अतिथी म्हणून वर्चुअल माध्यमातून उत्तर प्रदेशचे माहिती तंत्रज्ञान आणि इलेक्ट्रॉनिक्स मंत्री सुनील कुमार शर्मा यांनी सांगितले की, भारत तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात जागतिक महाशक्ती बनण्याच्या दिशेने जलद गतीने पुढे जात आहे.
त्यांनी पुढे सांगितले की, एआयच्या माध्यमातून डिजिटल असमानता समाप्त करून समावेशी ‘विकसित भारत’ तयार केला जाऊ शकतो. काशी हिंदू विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. अजीत कुमार चतुर्वेदी यांनी विद्यार्थ्यांना सावध केले की, तंत्रज्ञानाचा अंधाधुंद वापर समाजाला विवेकहीन बनवू शकतो.
त्यांनी ‘सजग कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ची आवश्यकता आणि दीर्घकालीन परिणामांवर विचार करण्याची गरज व्यक्त केली. भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान (बीएचयू) चे संचालक प्रा. अमित पात्रा यांनी भारताला कृत्रिम बुद्धिमत्तेत जागतिक नेतृत्व स्थापित करण्याची गरज असल्याचे सांगितले.
समापन सत्रात महात्मा गांधी केंद्रीय विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. संजय श्रीवास्तव यांनी सांगितले की, एआय ही फक्त तांत्रिक प्रणाली नाही, तर एक वैचारिक परिवर्तन आहे, ज्याला मानवी संवेदनांसह विकसित केले पाहिजे.
महात्मा गांधी काशी विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. एके त्यागी यांनी विद्यापीठांना डिजिटल युगानुसार बदलण्याची गरज आणि भारतीय भाषांमध्ये एआयच्या विकासावर विशेष लक्ष केंद्रित करण्याची आवश्यकता व्यक्त केली.
कार्यक्रमात अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदाचे राष्ट्रीय मंत्री अभय प्रताप सिंह यांनी युवांना तंत्रज्ञान आणि राष्ट्रप्रेम यांचा समन्वय साधून पुढे जाण्याचे आवाहन केले. समापनाच्या वेळी सॉफ्टवेअर टेक्नोलॉजी पार्क ऑफ इंडिया चे माजी महानिदेशक ओमकार राय यांनी सांगितले की, भारत आता तंत्रज्ञानाचा उपभोक्ता नाही, तर प्रदाता बनण्याच्या दिशेने जात आहे आणि एआय याला जागतिक केंद्र बनवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावेल.
दिवसभर चाललेल्या तांत्रिक सत्रांमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या सामाजिक, शैक्षणिक आणि राष्ट्रीय महत्त्वावर चर्चा झाली, ज्यामध्ये शिक्षाविद आणि विद्यार्थी नेत्यांनी भविष्याच्या दिशेवर विचारांची देवाणघेवाण केली.