दिल्ली, 9 एप्रिल: केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक गॅस मंत्री हरदीप सिंह पुरी 9 ते 10 एप्रिल दरम्यान कतरचा दौरा करणार आहेत. या दौऱ्यात ते चालू असलेल्या ईरान संघर्षामुळे प्रभावित झालेल्या लिक्विफाइड नैसर्गिक गॅस (एलएनजी) पुरवठ्यावर महत्त्वपूर्ण चर्चा करणार आहेत.
सोशल मीडिया एक्सवर मंत्रालयाने म्हटले आहे, “केंद्रीय मंत्री हरदीप सिंह पुरी 9-10 एप्रिल, 2026 रोजी कतर राज्याच्या अधिकृत दौऱ्यावर असतील.”
जागतिक पुरवठा साखळीवर दबाव असतानाही भारत देशांतर्गत ग्राहकांसाठी गॅसची पुरेशी उपलब्धता सुनिश्चित करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
कतरच्या सरकारी कंपनी कतर एनर्जीने गेल्या महिन्यात दीर्घकालीन एलएनजी पुरवठा करारांवर ‘फोर्स मेजर’ लागू केला होता, ज्यामुळे इटली, बेल्जियम, दक्षिण कोरिया आणि चीनसारख्या देशांना जाणारा पुरवठा प्रभावित झाला.
भारत या यादीत नसला तरी, कतरकडून एलएनजी खरेदी करणाऱ्या प्रमुख देशांमध्ये भारत समाविष्ट आहे.
कतर एनर्जीचे सीईओ साद अल-काबी यांच्या मते, फेब्रुवारीच्या शेवटी संघर्ष सुरू झाल्यानंतर ईरानच्या हल्ल्यांमुळे कतरच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांना नुकसान झाले आहे. यामुळे देशाच्या 17 टक्के एलएनजी निर्यात क्षमतेवर परिणाम झाला आहे.
हल्ल्यांमध्ये कतरच्या 14 एलएनजी प्लांट्सपैकी 2 आणि 2 गॅस-टू-लिक्विड (जीटीएल) सुविधांपैकी 1 ला नुकसान झाले आहे, ज्यामुळे सुमारे 12.8 मिलियन टन वार्षिक उत्पादन थांबले आहे. याची दुरुस्ती करण्यात 3 ते 5 वर्षांचा कालावधी लागू शकतो.
या संकटामुळे कतरला प्रत्येक वर्षी सुमारे 20 अब्ज डॉलरचा तोटा होण्याचा अंदाज आहे, ज्यामुळे जागतिक ऊर्जा सुरक्षेवर चिंता वाढली आहे, विशेषतः युरोप आणि आशियाई देशांमध्ये.
मार्चमध्ये, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कतरच्या अमीर तमीम बिन हमद अल थानी यांच्याशी चर्चा केली होती आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील हल्ल्यांची तीव्र निंदा केली होती. दोन्ही नेत्यांनी होर्मुज जलडमरूमध्यात सुरक्षित आणि निर्बाध वाहतूक सुनिश्चित करण्यावरही जोर दिला होता.
या दरम्यान, भारतीय कंपन्या एलएनजीच्या पुरवठ्यासाठी अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि रशिया यांसारख्या पर्यायी स्रोतांकडे वळत आहेत, ज्याचा उपयोग मुख्यतः औद्योगिक क्षेत्रात केला जातो.
भारताने 2025 मध्ये सुमारे 25.5 मिलियन टन एलएनजी आयात केली होती आणि सरकारचा उद्देश 2030 पर्यंत देशाच्या एकूण ऊर्जा मिश्रणात नैसर्गिक गॅसची हिस्सेदारी 15 टक्क्यांपर्यंत वाढवण्याचा आहे.