रायसेन, 11 एप्रिल: केंद्रीय कृषी मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी शनिवारी रायसेनमध्ये सुरू असलेल्या कृषी मेळ्याबद्दल माहिती दिली. या मेळ्याचा उद्देश कृषी क्षेत्रात व्यावहारिक बदल घडविणे आहे. येथे शेतकऱ्यांना थेट विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि बाजाराशी जोडले जात आहे.
‘उन्नत कृषि मेला’ या कार्यक्रमात चौहान म्हणाले की, हा एक “हँड्स-ऑन लर्निंग प्लेटफॉर्म” आहे. हा फक्त बैठक किंवा भाषणांचा मंच नाही, तर शेतकऱ्यांसाठी एक शाळा आहे जिथे ते वैज्ञानिक, तज्ञ आणि प्रगतिशील शेतकऱ्यांकडून थेट शिकतील.
11 ते 13 एप्रिल दरम्यान चालणाऱ्या या तीन दिवसीय मेळ्यात देशभरातून हजारो शेतकरी, वैज्ञानिक, एग्री-स्टार्टअप्स आणि तज्ञ सहभागी झाले आहेत.
मेळ्यात 300 हून अधिक स्टॉल्स आहेत, जिथे कृषी, बागवानी, सिंचन, यांत्रिकीकरण, पशुपालन आणि खाद्य प्रक्रिया यासंबंधी नवीन तंत्रज्ञान आणि नवकल्पनांचे प्रदर्शन केले जात आहे.
उद्घाटन सत्रात चौहान यांनी सांगितले की, मध्य प्रदेशातील 4,000 हून अधिक शेतकऱ्यांनी नवीन कृषी तंत्रज्ञानाच्या थेट प्रात्यक्षिकांसाठी नोंदणी केली आहे.
त्यांनी हेही नमूद केले की, शेतकऱ्यांना व्यावहारिक प्रशिक्षण देण्यासाठी 20 हून अधिक तांत्रिक सत्रांचे आयोजन केले जात आहे.
शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ करण्याची गरज असल्याचे सांगून त्यांनी पारंपरिक कृषी पद्धतींना मागे ठेवून विविधीकरण स्वीकारण्याचे आवाहन केले.
चौहान यांनी स्पष्ट केले की, एक किंवा दोन एकर जमिनीवरही शेतकरी एकत्रित कृषी पद्धती स्वीकारून वार्षिक 2 लाख रुपये किंवा त्याहून अधिक कमाई करू शकतात, ज्यामध्ये पिकांसोबत बागवानी, पशुपालन, मधुमक्षिका पालन आणि कुक्कुटपालन समाविष्ट आहे.
शेतकऱ्यांना अर्थव्यवस्थेची कणा मानत त्यांनी सांगितले की, शेतकरी भगवान समान आहेत आणि त्यांची सेवा करणे पूजा करण्यासमान आहे. खाद्य सुरक्षा सुनिश्चित करणे आणि शेतकऱ्यांच्या जीवनमानात सुधारणा करणे ही सरकारची प्राथमिकता आहे.
चौहान यांनी केंद्र सरकार राज्य-विशिष्ट कृषी रोडमॅप तयार करत असल्याचे सांगितले. प्रत्येक राज्याची माती आणि परिस्थिती वेगळी असल्याने, प्रत्येक राज्यासाठी वेगळा कृषी मॉडेल तयार केला जात आहे.
रायसेन, विदिशा, सीहोर आणि देवाससारख्या जिल्ह्यांसाठी आधीच रोडमॅप तयार करण्यात आले आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना योग्य पिके आणि आधुनिक पद्धतींची माहिती मिळेल.
त्यांनी आश्वासन दिले की, केंद्र आणि राज्य सरकार, मुख्यमंत्री मोहन यादव यांच्या नेतृत्वात, याला प्रत्यक्षात लागू करण्यासाठी कटिबद्ध आहेत.
बाजार समर्थन सुधारण्यासाठी मंत्री यांनी राज्यात 55 दाल मिलांची स्थापना करण्याची घोषणा केली.
सरकार मसूर, उडद आणि तुअरच्या संपूर्ण उत्पादनाची खरेदी किमान समर्थन मूल्यावर करेल.
तंत्रज्ञान आणि मूल्यवर्धनाच्या भूमिकेवर प्रकाश टाकताना त्यांनी सांगितले की, ‘मृदा/ई-फार्म’ सारख्या उपकरणांच्या मदतीने शेतकरी मातीच्या आरोग्याचे मूल्यांकन करून खर्च कमी करू शकतात.
खाद्य प्रक्रियेसोबत जोडून शेतकरी त्यांच्या उत्पन्नात आणखी वाढ करू शकतात.
–
डीएससी