मुंबई, 12 एप्रिल: सुरांच्या राणी आशा भोसले आता आमच्या मध्ये नाहीत, पण त्यांच्या मधुर आवाजाने आणि अद्वितीय उपलब्ध्यांनी सदैव स्मरणात राहतील. त्यांनी केवळ नऊ वर्षांच्या वयात गाणे सुरू केले आणि सात दशकांपेक्षा अधिक काळात हजारो गाणी गायली. प्रत्येक संगीत शैलीत त्यांनी आपली छाप सोडली आहे.
सुरुवातीला त्यांना मुख्यत्वे कैबरे आणि नृत्य गाण्यांसाठी संधी मिळाली, परंतु नंतर ‘उमराव जान’ सारख्या चित्रपटांमध्ये गजल गाऊन त्यांनी आपल्या बहुपरकारता सिद्ध केली. आशा भोसले यांना भारतीय सिनेमा आणि संगीत क्षेत्रातील सर्वात प्रतिष्ठित पुरस्कार मिळाले आहेत. यामध्ये दादासाहेब फाल्के पुरस्कार, पद्म विभूषण आणि अनेक फिल्मफेयर व राष्ट्रीय पुरस्कारांचा समावेश आहे. त्यांच्या यशाने त्यांच्या प्रतिभेची आणि मेहनतीची गवाही दिली आहे.
आशा भोसले यांनी फक्त बॉलीवुडमध्येच नाही तर जैझ आणि शास्त्रीय संगीतातही आपली मास्टर क्लास दिली. लता मंगेशकर यांच्यानंतर हिंदी चित्रपट संगीताची सर्वात मोठी आवाज मानली जाणारी आशा भोसले अनेक पिढ्यांना मंत्रमुग्ध करत राहिली.
आशा ताईंना अनेक फिल्मफेयर पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये त्यांना सर्वश्रेष्ठ महिला प्लेबैक सिंगरचा पुरस्कार 7 वेळा मिळाला. त्यांनी विविध गाण्यांसाठी हे पुरस्कार मिळवले आहेत.
1968: ‘गरीबों की सुनो’ (फिल्म – दस लाख)
1969: ‘पर्दे में रहने दो’ (शिकार)
1972: ‘पिया तू अब तो आजा’ (कारवां)
1973: ‘दम मारो दम’ (हरे रामा हरे कृष्णा)
1974: ‘होने लगी है रात’ (नैना)
1975: ‘चैन से हमको कभी’ (प्राण जाए पर वचन न जाए)
1979: ‘ये मेरा दिल’ (डॉन)
याशिवाय, 1996 मध्ये ‘रंगीला’ साठी फिल्मफेयर स्पेशल पुरस्कार आणि 2001 मध्ये लाइफटाइम अचीवमेंट पुरस्कार मिळाला. त्यांना दोन वेळा सर्वश्रेष्ठ महिला प्लेबैक सिंगरचा राष्ट्रीय फिल्म पुरस्कार मिळाला, पहिला 1981 मध्ये ‘उमराव जान’ साठी आणि दुसरा 1986 मध्ये ‘इजाजत’ साठी.
आशा भोसले यांना भारतीय सिनेमा क्षेत्रात योगदानाबद्दल सर्वोच्च दादासाहेब फाल्के पुरस्कार 2000 मध्ये मिळाला. 2008 मध्ये त्यांना देशाचा दुसरा सर्वात मोठा नागरिक पुरस्कार पद्म विभूषण मिळाला. 1987 मध्ये नाइटिंगेल ऑफ एशिया पुरस्कार आणि 2000 मध्ये सिंगर ऑफ द मिलेनियम पुरस्कार मिळाला. 2002 मध्ये ‘लगान’ च्या गाण्यासाठी आयफा पुरस्कार मिळाला.
–
एमटी/एबीएम