मांड्या, 15 एप्रिल: कर्नाटकमधील मांड्या जिल्ह्यातील श्री गुरु भैरवैक्य मंदिर सध्या चर्चेत आहे. कारण देशाचे प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांचे उद्घाटन येत आहे. परंतु, हे मंदिर फक्त उद्घाटनामुळे खास नाही, तर याच्या मागील कथा आणि वारसा यामुळेही महत्त्वाचे आहे.
हे मंदिर कोणत्याही देवी-देवतेसाठी नाही, तर एक महान संत डॉ. बालगंगाधरनाथ स्वामीजी यांच्या स्मरणार्थ बांधले गेले आहे. ते श्री आदिचुनचनगिरी महासंस्थान मठाचे 71वे पीठाधिपति होते आणि त्यांनी समाजसेवेसाठी आपले जीवन समर्पित केले.
डॉ. बालगंगाधरनाथ स्वामीजी यांचा जन्म 18 जानेवारी 1945 रोजी कर्नाटकमध्ये झाला. त्यांचा संबंध कन्नड़ वोक्कालिगा समुदायाशी होता, जो कृषी आधारित समाज मानला जातो. लहानपणापासूनच त्यांचा आध्यात्मिकतेकडे कल होता. नंतर ते आदिचुंचनगिरी महासंस्थान मठाशी जोडले गेले आणि नाथ पंथाच्या परंपरेत दीक्षित झाले.
स्वामीजींनी शिक्षण, आरोग्य आणि गरीबांच्या मदतीसाठी अनेक शाळा, महाविद्यालये आणि रुग्णालये स्थापन केली. त्यांच्या कार्यामुळे लाखो लोकांचे जीवन सुधारले. त्यांना एक धार्मिक गुरुच नाही, तर एक समाज सुधारक म्हणूनही ओळखले जाते.
त्यांच्या नेतृत्वाखाली मठाने शिक्षण आणि सेवेसाठी महत्त्वाचे कार्य केले. त्यांनी जात, धर्म आणि क्षेत्राच्या सीमांवर मात करून काम केले. यामुळे त्यांना 2010 मध्ये पद्म भूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
डॉ. बालगंगाधरनाथ स्वामीजी 13 जानेवारी 2013 रोजी 64 वर्षांच्या वयात निधन झाले. त्यांच्या निधनाने लाखो अनुयायांना दुःख झाले, परंतु त्यांच्या शिकवणी आजही जिवंत आहेत.
बालगंगाधरनाथ स्वामीजींच्या विचारांना जिवंत ठेवण्यासाठी हे मंदिर बांधले गेले आहे. पारंपरिक द्रविड़ शैलीत बांधलेले हे मंदिर दक्षिण भारताच्या प्राचीन मंदिरांची ओळख आहे. भव्य नक्काशी, उंच गोपुरम आणि अद्भुत रचना यामुळे हे मंदिर एक खास स्थान मिळवते.