उज्जैन, 17 एप्रिल: उज्जैनमध्ये वैशाख अमावस्या निमित्त भक्त मोठ्या संख्येने शिप्रा नदीत स्नान करण्यासाठी येत आहेत. भक्त भगवान शिवाला जल अर्पण करून धार्मिक अनुष्ठान करीत आहेत तसेच पितरांना जल अर्पण करीत आहेत.
वैशाख अमावस्या हा पंचक्रोशी यात्रेशी संबंधित आहे, जी एकादशीपासून अमावस्या पर्यंत भक्तांनी केली जाणारी 118 किलोमीटरची तीर्थयात्रा आहे. आज भक्तांची पंचक्रोशी यात्रा पूर्ण होण्याचा अंतिम दिवस आहे.
सनातन धर्मात वैशाख महिन्याच्या अमावस्येला विशेष आध्यात्मिक महत्त्व आहे. या पवित्र दिवशी भगवान शिवाला जलधारा अर्पण करण्याची परंपरा आहे, ज्यामुळे महादेवाला शीतलता प्राप्त होते आणि साधकाला अनेक जन्मांचे पुण्य फल मिळते. पंडित दीपक पंड्या यांनी सांगितले, “वैशाख कृष्ण अमावस्येच्या दिवशी स्नानाला विशेष महत्त्व आहे. उज्जैनमध्ये हजारो श्रद्धालू शिप्रा नदीत पवित्र स्नान करतात, ज्याचे गहन आध्यात्मिक महत्त्व आहे. आज सर्वजण स्नान करतात आणि ज्यांच्या पंचक्रोशी यात्रा पूर्ण झाल्या आहेत, ते शिप्रा नदीत स्नान करून आपल्या घरी परत जातात.”
वैशाख अमावस्येवर दानाचे महत्त्व सांगताना पुजारी म्हणाले, “आजच्या दिवशी दान आणि पितरांसाठी केलेले अनुष्ठान खूप महत्त्वाचे आहे.”
पंडित राकेश जोशी यांनी सांगितले, “सनातन धर्मात वैशाख अमावस्येला विशेष महत्त्व आहे. वैशाख, श्रावण आणि कार्तिक हे महिने अत्यंत शुभ मानले जातात, यामध्ये भगवान शिव आणि भगवान विष्णूची पूजा केली जाते. विशेषतः भगवान शिवाला शीतल जलधारा अर्पण केली जाते, ज्यामुळे भगवान आपल्या भक्तांच्या जीवनात शीतलता आणतात.”
वैशाख महिन्याची महिमा अधिक आहे कारण याच काळात महाकुंभ आणि पवित्र पंचक्रोशी यात्रा एकत्र येतात. एकादशीपासून अमावस्या पर्यंत चालणाऱ्या या 118 किलोमीटरच्या कठीण यात्रेत श्रद्धालू भक्तिभावाने नगर परिक्रमा करतात. जे लोक मुख्य यात्रा करण्यास असमर्थ आहेत, ते छोटी पंचक्रोशी यात्रा किंवा चौरासी महादेवांच्या दर्शनाने पूर्ण फल प्राप्त करू शकतात. या दिवशी पितृ तर्पण आणि दान-पुण्य केल्याने आयु, आरोग्य आणि सुख-समृद्धीचा आशीर्वाद मिळतो.