मुंबई, 17 एप्रिल: चित्रपट जगतातील चमक-दमक मागे अनेक कहाण्या दडलेल्या असतात, ज्या बहुतेकांना माहीत नसतात. अभिनेत्री दुलारीची हीच एक कथा आहे, जिने अनेक चित्रपटांमध्ये काम करून आपली वेगळी ओळख निर्माण केली. मात्र, तिच्या आयुष्याच्या शेवटच्या काळात तिला आधाराची आवश्यकता भासली, आणि त्या वेळी अभिनेत्री वहीदा रहमानने तिच्या मदतीसाठी पुढे आली.
दुलारीचा जन्म 18 एप्रिल 1928 रोजी झाला. तिचे खरे नाव अंबिका गौतम होते. ती एक सामान्य कुटुंबातून होती. वडिलांच्या आरोग्याच्या समस्यांमुळे आणि आर्थिक अडचणींमुळे तिला लहानपणीच कुटुंबाची जबाबदारी स्वीकारावी लागली. तिने लहान वयातच काम सुरू केले आणि चित्रपटांच्या जगात प्रवेश केला.
तिने आपल्या अभिनय करिअरची सुरुवात ‘हमारी बात’ या चित्रपटाने केली. त्या काळात चित्रपटांमध्ये काम करणे सोपे नव्हते, पण दुलारीने मेहनत आणि समर्पणाने हळूहळू आपली ओळख निर्माण केली. तिने सुमारे 135 चित्रपटांमध्ये काम केले.
दुलारीने ‘जब प्यार किसी से होता है’, ‘मुझे जीने दो’, ‘अपना पराया’, ‘जीवन’, ‘तीसरी कसम’, ‘मजबूर’ आणि ‘दीवार’ यांसारख्या अनेक स्मरणीय चित्रपटांमध्ये महत्त्वाच्या भूमिका साकारल्या. 1960 आणि 70 च्या दशकात ती लोकप्रिय अभिनेत्र्यांमध्ये गणली जाऊ लागली.
तिच्या वैयक्तिक जीवनात, दुलारीने 1952 मध्ये जे. बी. जगताप यांच्याशी विवाह केला. विवाहानंतर तिने जवळपास नऊ वर्षे चित्रपटांपासून दूर राहून आपल्या कुटुंबाला वेळ दिला. नंतर तिने पुन्हा चित्रपटांमध्ये प्रवेश केला आणि आपल्या करिअरला पुढे नेले. तथापि, तिने कधीही मुख्य अभिनेत्रीच्या भूमिकेत काम केले नाही, पण आपल्या पात्रांनी नेहमीच प्रेक्षकांवर गडद छाप सोडली.
कालांतराने तिचा करिअर हळूहळू संपत गेला आणि तिचा शेवटचा चित्रपट ‘जिद्दी’ होता. त्यानंतर ती पूर्णपणे चित्रपटांपासून दूर झाली. आयुष्याच्या शेवटच्या वर्षांत तिची स्थिती खूपच कमजोर झाली होती. ती अल्जाइमरच्या आजाराशी झुंज देत होती आणि लांब काळ बिछान्यावर होती.
या काळात तिच्या स्थितीवर फार कमी लोकांचे लक्ष गेले, पण अभिनेत्री वहीदा रहमानने तिच्या परिस्थितीला प्रकाशात आणण्यात महत्त्वाची भूमिका निभावली. तिच्या प्रयत्नांमुळे सिने एंड टीवी आर्टिस्ट्स असोसिएशनने दुलारीला आर्थिक मदत देण्यास सुरुवात केली. ही मदत तिच्यासाठी अत्यंत आवश्यक होती, कारण ती पूर्णपणे इतरांवर अवलंबून झाली होती. दुलारीचा मृत्यू पुण्यातील एका वृद्धाश्रमात झाला. तिने 84 वर्षांच्या वयात अंतिम श्वास घेतला.
–
पीके/एबीएम