वॉशिंग्टन, 13 एप्रिल: भारतीय मूळाची रिपब्लिकन नेत्री निक्की हेली यांनी म्हटले आहे की, अमेरिका आणि ईरान यांच्यातील संवाद थांबवणे योग्य होते. त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंपच्या ‘ब्लॉकेड प्लान’ला समर्थन दिले आणि चेतावणी दिली की, तेहरान होर्मुज जलमार्गाचा वापर जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दबाव आणण्यासाठी करीत आहे.
अमेरिका आणि ईरान यांच्यातील चर्चा पुढे वाढली नाही, कारण दोन्ही पक्षांचे विचार खूप भिन्न होते. निक्की हेली यांनी सीएनएनला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितले, “अमेरिकेकडे १५ पॉइंटचा प्लान होता, तर ईरानकडे १० पॉइंटचा. ते खरोखरच मीलों दूर होते. ईरानी आपले न्यूक्लियर उत्पादन आणि होर्मुजवरील नियंत्रण सोडण्यास तयार नव्हते.”
उपराष्ट्रपती जेडी वेंस यांच्या संवाद थांबवण्याच्या निर्णयाला समर्थन देताना त्यांनी सांगितले, “आम्ही संवाद चालू ठेवणार नाही. हे आमच्या वेळेच्या लायक नाही. ट्रंप सरकार आता निश्चितपणे पुढे जात आहे. आम्ही ईरानवर तिथे हल्ला करू जिथे त्याला दुखापत होईल.”
हेली यांनी या ब्लॉकेडला ईरानला आर्थिकदृष्ट्या कमजोर करण्याच्या मोठ्या रणनीतीचा भाग म्हणून वर्णन केले. त्यांनी म्हटले, “ईरानला खरोखरच घुटने टेकवण्यासाठी आर्थिक हल्ला करणे आवश्यक आहे. होर्मुज जलमार्ग खुला ठेवणे जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.”
त्यांनी चेतावणी दिली की, ईरान अमेरिका आणि त्याच्या सहयोगींवर दबाव वाढवण्यासाठी आपल्या स्थितीचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न करीत आहे. त्यांनी सांगितले, “ईरान विजयाला ट्रंप आणि खाडीच्या सहयोगींवर जितके शक्य असेल तितके राजकीय आणि आर्थिक दबाव म्हणून पाहतो. हे एक कठीण काम आहे.”
हेली यांनी सांगितले की, २० टक्के तेल, २० टक्के लिक्विफाइड नैसर्गिक वायू आणि एक तृतीयांश खत होर्मुज जलमार्गातून जातात. त्यांनी म्हटले की, अडथळे आधीच दिसत आहेत. “सामान्यतः एका दिवशी १३५ जहाजे जलमार्गातून जात होती. आता कदाचित काहीच शिल्लक आहेत, तुमच्याकडे ४०० जहाजांचे बॅकलॉग आहे.”
हेली यांनी स्पष्ट केले की, उद्दिष्ट कोणतीही दीर्घ लढाई नाही. त्यांनी सांगितले, “आम्ही कधीही संपणारी लढाई इच्छित नाही. हे लवकर पूर्ण करण्याची आवश्यकता आहे.” त्यांनी सांगितले की, या क्षेत्रात अमेरिकी नौदलाचे बल आधीच मार्ग सुरक्षित करण्यासाठी तैनात आहेत.
ईरानच्या न्यूक्लियर कार्यक्रमाबाबत, हेली यांनी सांगितले की, हा अभियान तेव्हा पूर्ण होणार नाही जोपर्यंत युरेनियम संवर्धन काढले जात नाही. त्यांनी म्हटले, “राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी सांगितले आहे की, ते ईरानला न्यूक्लियर शस्त्र असलेले पाहू इच्छित नाहीत. खाडीचे सहयोगी या उद्दिष्टाचे समर्थन करतात.”
त्यांनी सूचित केले की, एक लक्षित लष्करी ऑपरेशनची आवश्यकता भासू शकते. त्यांनी सांगितले, “माझ्या मते, कदाचित हेच होईल, याला पूर्ण होण्यासाठी सुमारे एक आठवडा ते १० दिवस लागतील.” निक्की हेली यांनी याला एक विशेष बल मिशन म्हणून वर्णन केले जे धोकादायक असेल.
हेली यांनी चीन आणि रशियावर ईरानला मदत करण्याचा आरोप केला. त्यांनी सांगितले, “चीनने शेकडो बॅलिस्टिक मिसाइल पुरविल्या आहेत. बीजिंग लवकरच आणखी एअर डिफेन्स सिस्टम देऊ शकते.”
त्यांनी प्रश्न केला की, ट्रंपने चीनी अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यासोबत नियोजित शिखर परिषद पुढे नेली पाहिजे का. यावर निक्की यांनी सांगितले, “माझ्या मते, परिषद चालू राहावी की नाही याबाबत मला शंका आहे. जोपर्यंत चीन ईरानला आपला समर्थन थांबवत नाही, तोपर्यंत अमेरिका अधिक कठोर भूमिका घेणे आवश्यक आहे.”
२०२४ च्या निवडणुकीच्या मोहिमेदरम्यान ट्रंपवर टीका करताना, हेली यांनी सांगितले, “तो आपल्या शत्रूंना मजबुतीने सामोरे जात आहे, कमजोर नाही. त्यांचा दृष्टिकोन कधी कधी गोंधळात टाकणारा असू शकतो.”
या दरम्यान, निक्की यांनी देशातील आर्थिक चिंतेकडेही लक्ष वेधले आणि सांगितले की, अमेरिका आर्थिक संकट आणि वाढत्या कर्जामुळे त्रस्त आहे. त्यांनी ४० ट्रिलियन डॉलरच्या आसपास देशाच्या कर्जाबद्दल आणि एंटाइटलमेंट कार्यक्रमावर दबावाची ओरखड केली.