दिल्ली, 6 मे: नुकत्याच झालेल्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ने उत्कृष्ट कामगिरी केली आहे. केंद्र सरकारच्या विविध योजनांच्या प्रभावामुळे सर्व वर्गांच्या मतदारांचे समर्थन भाजपाला मिळाले आहे. भाजपाने अनुसूचित जाति (एससी) आणि अनुसूचित जनजाति (एसटी) आरक्षित जागांवर उल्लेखनीय यश मिळवले आहे. असम आणि पश्चिम बंगालमध्ये भाजपाने या वर्गांमध्ये मोठा पाठिंबा मिळवला आहे, तर तमिलनाडू आणि पुडुचेरीमध्येही एनडीएने आपली उपस्थिती दर्शवली आहे.
असममध्ये भाजपाने आरक्षित जागांवर मजबूत सामाजिक आधार दर्शविला आहे. राज्यातील 9 एससी आरक्षित जागांपैकी भाजपाने 5 जागा जिंकल्या, तर एनडीएने एकूण 8 जागांवर विजय मिळवला. फक्त एक जागा काँग्रेसच्या खात्यात गेली.
19 एसटी आरक्षित जागांमध्ये भाजपाने 13 जागांवर विजय मिळवला. सहयोगी पक्ष बोडोलैंड पीपल्स फ्रंट (बीपीएफ) आणि असम गण परिषद (एजीपी) सह एनडीएने सर्व 19 एसटी जागांवर विजय मिळवला.
विश्लेषकांच्या मते, परिसीमन प्रक्रियेमुळे एसटी जागा 16 वरून 19 आणि एससी जागा 8 वरून 9 वर वाढल्या. आदिवासी भागात सहयोगी पक्षांच्या माध्यमातून मजबूत पकड आणि अपर असम व पर्वतीय भागांमध्ये भाजपाचा विस्तार यामुळे या यशात योगदान मिळाले.
पश्चिम बंगालच्या निवडणूक निकालांनी आरक्षित जागांवर मोठा राजकीय बदल दर्शविला आहे. राज्यातील 68 एससी जागांपैकी भाजपाने 51 जागा जिंकून 75 टक्के जागांवर कब्जा केला, तर तृणमूल काँग्रेस (टीएमसी) फक्त 17 जागांवर समाधान मानावे लागले.
एसटी जागांवर भाजपाने सर्व 16 जागांवर विजय मिळवला. उत्तर बंगाल आणि जंगलमहल सारख्या आदिवासी भागांमध्ये भाजपाचा पूर्ण वर्चस्व स्पष्टपणे दिसून आला.
एकूणच भाजपाने 84 एससी-एसटी जागांपैकी 67 जागांवर विजय मिळवला, तर टीएमसी 17 जागांपर्यंत मर्यादित राहिली. इतर पक्षांचा या जागांवर जवळपास सफाया झाला.
विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की मतुआ समुदायाचा एकजुटीने भाजपाच्या बाजूने पाठिंबा देणे, एससी बहुल भागांमध्ये, विशेषतः सीमावर्ती भागांमध्ये, भाजपाला मोठा लाभ मिळवून देत आहे.
दक्षिण भारतातही एनडीएने आरक्षित जागांवर आपली उपस्थिती दर्शवली आहे. तमिलनाडूमध्ये सहयोगी अन्नाद्रमुकने 46 एससी जागांपैकी 9 आणि 2 एसटी जागांपैकी 1 जागा जिंकली.
पुडुचेरीमध्ये एनडीएच्या सहयोगी ऑल इंडिया एन.आर. काँग्रेसने 5 एससी आरक्षित जागांपैकी 2 जागांवर विजय मिळवला.
या निवडणूक निकालांमुळे स्पष्ट आहे की भाजपाने आणि एनडीएने केवळ आपल्या पारंपरिक आधाराला मजबूत केले नाही, तर एससी आणि एसटी सारख्या ऐतिहासिकदृष्ट्या वंचित वर्गांमध्येही गहरी पैठ निर्माण केली आहे. अनेक राज्यांमध्ये आरक्षित जागा आता भाजपासाठी निर्णायक निवडणूक आधार बनत आहेत.
–
डीएससी