नवी दिल्ली, 27 मार्च: असममध्ये 9 एप्रिल रोजी होणाऱ्या विधानसभा निवडणुकीत भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) तिसऱ्या वेळेस विजय मिळवण्यासोबतच पहिल्यांदाच एकटीने बहुमत मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
2016 मध्ये सत्तेत आल्यानंतर भाजपा 126 सदस्यीय विधानसभा मध्ये 60 जागांवरच मर्यादित राहिली आहे आणि सहकारी पक्षांच्या मदतीने सरकार स्थापन करत आहे. 2016 मध्ये, भाजपाने 15 वर्षे सत्तेत राहिलेल्या काँग्रेसला हरवून असम गण परिषद (एजीपी) आणि बोडोलैंड पीपल्स फ्रंट (बीपीएफ) यांच्या समर्थनाने सरकार स्थापन केले.
भाजपाला अपर असम, उत्तर असम आणि पर्वतीय जिल्ह्यात मजबूत आधार मिळाला आहे, परंतु निचले असममधील मुस्लिम बहुल क्षेत्रात ती मजबूत पकड निर्माण करण्यात असमर्थ राहिली आहे. त्यामुळे तिला सहकारी पक्षांवर अवलंबून राहावे लागले आहे.
2021 मध्येही भाजपा 60 जागांवरच थांबली. असमिया बहुल क्षेत्रांमध्ये तिचा प्रदर्शन चांगला राहिला, परंतु मुस्लिम बहुल आणि जातीयदृष्ट्या विविध क्षेत्रांमध्ये पार्टीने विशेष वाढ केली नाही. यावेळी बीपीएफच्या जागी युनायटेड पीपल्स पार्टी लिबरल (यूपीपीएल) या पक्षाने गठबंधनात प्रवेश केला आहे.
2011 च्या जनगणनेनुसार, असममध्ये मुस्लिम लोकसंख्या सुमारे 34.2 टक्के आहे, जी अनेक जिल्ह्यांमध्ये निर्णायक भूमिका बजावते. हिंदू लोकसंख्या सुमारे 61.5 टक्के आहे, तर ख्रिश्चन समुदाय सुमारे 3.7 टक्के आहे.
मुस्लिम मतदार सुमारे 35 ते 40 जागांवर निवडणूक निकालावर प्रभाव टाकतात. त्यांचा मत पारंपरिकपणे काँग्रेसच्या बाजूने जातो, परंतु बदरुद्दीन अजमल यांच्या ऑल इंडिया युनायटेड डेमोक्रेटिक फ्रंट (एआईयूडीएफ) च्या उदयामुळे या मत बँकात काही प्रमाणात विभागणी झाली आहे.
2021 मध्ये काँग्रेस-एआईयूडीएफ युतीने या मतांना एकत्रित करून भाजपाला या क्षेत्रांमध्ये थांबवले होते, परंतु आता दोन्ही पक्ष वेगळे झाले आहेत.
2023 मध्ये झालेल्या परिसीमनानंतर मुस्लिम प्रभाव असलेल्या जागांची संख्या सुमारे 41 वरून 26 वर कमी झाली आहे, तरीही भाजपासाठी या क्षेत्रांमध्ये आपली पकड मजबूत करणे अजूनही एक आव्हान आहे.
काँग्रेससाठीही ही निवडणूक महत्त्वाची आहे. 2011 मध्ये 78 जागा जिंकणारी पार्टी 2016 मध्ये 26 जागांवर मर्यादित झाली आणि 2021 मध्ये थोड्या सुधारणा करून 29 जागा मिळवू शकली. आता गौरव गोगोई यांच्या नेतृत्वात पार्टी अल्पसंख्यक, चहा जनजात्या आणि मध्यमवर्गीयांमध्ये आपली पकड मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
एआईयूडीएफचा प्रभाव कमी होताना दिसत आहे, तर रायजोर दल आणि आंचलिक गण मोर्चा सारखे प्रादेशिक पक्ष आपली जागा निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
एकूणच, असमची ही निवडणूक एक रोचक स्पर्धेत प्रवेश करत आहे, जिथे भाजपा पहिल्यांदाच आपल्या दमावर बहुमत मिळवण्याचा प्रयत्न करीत आहे, तर काँग्रेस आणि इतर पक्ष तिला आव्हान देण्यासाठी पूर्ण ताकद लावत आहेत.