दिल्ली, 14 एप्रिल: वित्त वर्ष 2025-26 मध्ये अनेक करदात्यांची आयकराच्या दायऱ्यात येणारी उत्पन्न कमी असू शकते. यामागील कारणे म्हणजे सेक्शन 87ए अंतर्गत मिळणारी छूट, कटौत्या किंवा पार्ट-टाइम काम, फ्रीलांसिंग आणि डिविडेंड यासारखी कमी उत्पन्न.
अशा परिस्थितीत, एक सामान्य प्रश्न आहे की, जेव्हा कराची देयक शून्य आहे, तेव्हा इनकम टॅक्स रिटर्न (आयटीआर) भरणे आवश्यक आहे का? याचे उत्तर आहे—होय, अनेक बाबतीत ‘निल आयटीआर’ भरणे फायदेशीर आणि समजदारीचे ठरते.
तज्ञांचे म्हणणे आहे की, आयटीआर भरणे फक्त कर भरण्यापुरते मर्यादित नाही, तर हे आपल्या वार्षिक उत्पन्नाचे एक अधिकृत रेकॉर्ड आहे, जे आयकर विभागाकडे नोंदलेले असते. जरी आपली कर देयक शून्य असली, तरी आयटीआर भरण्यामुळे आपली आर्थिक इतिहास स्पष्ट आणि सुव्यवस्थित राहते, जे भविष्यात अनेक गोष्टींमध्ये मदत करते.
आजच्या डिजिटल युगात, आयकर विभाग एआईएस (वार्षिक माहिती विधान) आणि टीआयएस (करदाता माहिती सारांश) सारख्या साधनांद्वारे आपली बँकिंग, गुंतवणूक, व्याज, टीडीएस आणि मोठ्या व्यवहारांची माहिती आधीच ट्रॅक करतो. त्यामुळे आयटीआर भरण्यामुळे आपला रेकॉर्ड योग्य आणि कायदेशीररित्या अद्ययावत राहतो, ज्यामुळे गडबड, नोटिस किंवा तपासणीची शक्यता कमी होते.
तज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर आपल्यावर कर लागू होत नसेल, तरी टीडीएस कापला जाऊ शकतो, जसे की बँक व्याज, निश्चित ठेवी, फ्रीलांसिंग किंवा शेअर्सवर मिळणारे डिविडेंड. आयटीआर भरण्यामुळे आपण या कापलेल्या कराचा रिफंड सहजपणे क्लेम करू शकता. हे एकमेव वैध मार्ग आहे.
याशिवाय, बँक आणि वित्तीय संस्थांना कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड देताना आयटीआर उत्पन्नाच्या प्रमाणपत्र म्हणून आवश्यक असतो. त्यामुळे, जरी आपली उत्पन्न कमी असली, तरी नियमित आयटीआर भरण्यामुळे आपली विश्वसनीयता वाढते आणि कर्ज मिळण्याची शक्यता मजबूत होते.
विदेशी प्रवास किंवा शिक्षणासाठी वीजा अर्ज करताना मागील 3 ते 5 वर्षांच्या आयटीआर रेकॉर्डची आवश्यकता असते. यामुळे आपली आर्थिक स्थिती समजून घेतली जाते, म्हणून निल आयटीआर भरणे भविष्यातील योजनांसाठी आवश्यक ठरते.
विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर कोणत्याही वर्षी आपल्याला शेअर बाजार, म्यूचुअल फंड किंवा व्यवसायात नुकसान झाले असेल, तर आयटीआर भरण्यामुळे आपण त्या नुकसानीचे समायोजन पुढील वर्षांत करू शकता. यामुळे भविष्यात कर वाचवण्याचा फायदा मिळतो.
सतत निल आयटीआर भरण्यामुळे आपला कर रेकॉर्ड स्पष्ट आणि मजबूत बनतो. यामुळे भविष्यात कोणत्याही प्रकारच्या तपासणी किंवा नोटिसची शक्यता कमी होते आणि आपली आर्थिक विश्वसनीयता कायम राहते.
–