दिल्ली, 15 मे: शुक्रवारी पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतीत 3 रुपये प्रति लिटर वाढ झाल्यानंतर तज्ञांनी म्हटले की, या वाढीमुळे नवीकरणीय ऊर्जा आणि विविध पुरवठा साखळ्यांमध्ये गुंतवणूक वाढू शकते.
इंफोमेरिक्स रेटिंग्सचे मुख्य अर्थशास्त्री डॉ. मनोरंजन शर्मा यांनी सांगितले की, ईंधन किंमती वाढल्याने वाहतूक आणि उत्पादन खर्च वाढेल, ज्यामुळे महागाईवर दबाव येऊ शकतो आणि आवश्यक वस्तूंच्या किंमती वाढू शकतात.
ते म्हणाले, “तेल आयात करणाऱ्या देशांची आर्थिक वाढ मंदावू शकते, औद्योगिक उत्पादन कमी होऊ शकते आणि लोकांची खरेदी क्षमता प्रभावित होऊ शकते. तथापि, यामुळे नवीकरणीय ऊर्जा, ऊर्जा संरक्षण आणि विविध पुरवठा साखळ्यांमध्ये गुंतवणूक वाढू शकते. त्यामुळे हा संकट आर्थिक आणि धोरणात्मक आव्हान बनला आहे.”
शर्मा यांनी पुढे सांगितले की, हा संकट ऊर्जा पुरवठ्यासाठी राजकीयदृष्ट्या अस्थिर क्षेत्रांवर अत्यधिक अवलंबित्वाचे धोके उजागर करतो.
भारत आपल्या आवश्यकतेच्या सुमारे 85 टक्के कच्चे तेल आयात करतो. त्यामुळे याचा परिणाम विदेशी चलन भांडार आणि आर्थिक स्थिरतेवर होतो. रुपयाच्या कमजोरीमुळे आयात खर्च वाढू शकतो.
एलकेपी सिक्योरिटीजचे कमोडिटी आणि करन्सीचे उपाध्यक्ष रिसर्च विश्लेषक जतीन त्रिवेदी यांनी सांगितले की, या प्रकारच्या उपाययोजना दीर्घकालीन इलेक्ट्रिक वाहनांच्या (ईव्ही) स्वीकारात वाढ आणि आयातित इंधनावर अवलंबित्व कमी करण्यास मदत करू शकतात.
ते म्हणाले, “ईंधन किंमती वाढल्याने काही काळासाठी महागाई वाढू शकते आणि वाहतूक व उपभोग खर्चावर परिणाम होऊ शकतो. परंतु, यामुळे सरकार जागतिक अनिश्चिततेच्या काळात इंधन सबसिडी नियंत्रित करण्यावर आणि विदेशी चलन भांडाराच्या सुरक्षेवर लक्ष केंद्रित करत असल्याचे दर्शवते.”
रेलिगेयर ब्रोकिंग लिमिटेडच्या रिसर्च विभागाचे वरिष्ठ उपाध्यक्ष अजीत मित्रा यांनी सांगितले की, सध्या इंधनाची उपलब्धता स्थिर आहे, परंतु किंमती वाढल्याने अर्थव्यवस्थेत महागाईचा दबाव वाढू शकतो.
ते म्हणाले, “जागतिक कच्च्या तेलाच्या किंमती फेब्रुवारीमध्ये सुमारे 69 डॉलर प्रति बॅरलवरून 120 डॉलर प्रति बॅरलच्या वर गेल्या आणि सध्या 107 डॉलरच्या आसपास आहेत. त्यामुळे तेल विपणन कंपन्यांवर खर्च वाढण्याचा आणि नफ्यात घट होण्याचा दबाव वाढला आहे.”
दिल्लीमध्ये पेट्रोलची किंमत 3.14 रुपये प्रति लिटर वाढून 97.77 रुपये झाली, तर डिझेल 3.11 रुपये प्रति लिटर महाग झाला.
पश्चिम आशियातील संकटाच्या पार्श्वभूमीवर तेल कंपन्यांनी संकुचित नैसर्गिक गॅस (सीएनजी)च्या किंमतीतही वाढ केली आहे. शुक्रवारी सीएनजी 2 रुपये प्रति किलोग्राम महाग झाली आहे. दिल्लीमध्ये आता याची नवीन किंमत 79.09 रुपये प्रति किलोग्राम आहे.
–
डीबीपी