दिल्ली, 30 मार्च: ईरान आणि अमेरिका यांच्यातील चालू संघर्षामुळे इंटरनेट केबल्सवर परिणाम होऊ शकतो. जर या संघर्षात इंटरनेट केबल्सवर हल्ला झाला, तर संपूर्ण जग थांबेल. आजच्या युगात सर्व देश इंटरनेटवर अवलंबून आहेत. इंटरनेटमुळे जगातील विविध भाग एकत्र आले आहेत. सबमरीन केबल्सवर हल्ला झाल्यास होणारे नुकसान कल्पनाबाह्य असेल.
आता आपण पाहूया की सबमरीन केबल्सचे आंतरराष्ट्रीय मार्ग कोणते आहेत आणि होर्मुज स्ट्रेटमधील ताज्या परिस्थितीचा यावर काय परिणाम होऊ शकतो. जर सबमरीन केबल्स कापल्या गेल्या, तर त्यांना पुन्हा सुरू करण्यात किती वेळ लागेल? जगात 95-97% इंटरनेटची पुरवठा या सबमरीन केबल्सद्वारे होते. संघर्ष वाढल्यास आणि या केबल्सवर हल्ला झाला, तर भारतासह अनेक देशांमध्ये इंटरनेटची गती कमी होऊ शकते किंवा काही भागात पूर्णपणे थांबू शकते. इंटरनेट बंद झाल्यास बँकिंग, ऑनलाइन पेमेंट, ई-कॉमर्स, क्लाउड सेवा आणि एआय हब्सवर थेट परिणाम होईल. यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेला गंभीर परिणाम होईल.
या इंटरनेट केबल्सचा मार्ग तीन प्रमुख महासागरांमधून जातो: प्रशांत, हिंद आणि अटलांटिक महासागर. यामध्ये लाल समुद्र आणि होर्मुज स्ट्रेटचा मार्ग सर्वात महत्त्वाचा आहे. हिंद महासागरात होर्मुज स्ट्रेटच्या मार्गाने 15-30% इंटरनेट पुरवठा होतो. सीमवी-6, 2अफ्रीका (मेटा/फेसबुक) आणि ब्लू रमन (गूगलचा प्रकल्प) भारत आणि युरोपला जोडतात. 2अफ्रीका हा जगातील सर्वात लांब सबमरीन केबल प्रणाली आहे.
रिलायंस जियोचा प्रकल्प हिंद महासागरात कार्यरत आहे. रिलायंस जियो भारत-एशिया-एक्सप्रेस आणि इंडिया-यूरोप-एक्सप्रेस या प्रकल्पांद्वारे इंटरनेट सेवा पुरवतो. अटलांटिक महासागरात, अमेरिका आणि युरोप यांच्यातील केबल लाइन महत्त्वाची आहे.
सध्या निर्माण झालेल्या तणावामुळे लाल समुद्र आणि होर्मुज स्ट्रेटच्या मार्गावर सर्वाधिक परिणाम होईल. या मार्गावर 17 महत्त्वाच्या केबल्स आहेत. फेब्रुवारी 2024 मध्ये हूतींच्या हल्ल्यामुळे लाल समुद्रात चार प्रमुख केबल्स कापल्या गेल्या होत्या, ज्यामुळे इंटरनेट ट्रॅफिक प्रभावित झाला.
जानेवारी 2022 मध्ये टोंगा ज्वालामुखी विस्फोटामुळे प्रशांत महासागरातील एक सबमरीन केबल कापली गेली, ज्यामुळे संपूर्ण देश इंटरनेट ब्लॅकआउटमध्ये गेला.
–