गांधीनगर, 22 एप्रिल: गुजरातच्या सीआयडी क्राइमच्या सायबर सेंटर ऑफ एक्सीलेंसने बुधवारी सांगितले की ‘ऑपरेशन म्यूल हंट 2.0’ अंतर्गत गेल्या एका महिन्यात 622 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त सायबर फसवणूक उघडकीस आली आहे आणि 40 लोकांना अटक करण्यात आली आहे.
या ऑपरेशनद्वारे एक असे नेटवर्क उघड झाले आहे, जे गैरकायदेशीर पैशांचे व्यवहार करण्यासाठी ‘म्यूल बँक अकाउंट’ (भाड्याने घेतलेले बँक खाते) वापरत होते.
पोलिसांनी सांगितले की या ऑपरेशनदरम्यान सायबर फसवणुकीच्या 1,039 तक्रारी समोर आल्या आणि 288 कोटी रुपयांपेक्षा जास्तच्या व्यवहारांचा समावेश असलेल्या एका मोठ्या नेटवर्कचा उलगडा झाला.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, आरोपींनी कमीशन घेऊन त्यांच्या आणि इतरांच्या नावाने बँक खाती उघडली. त्यांनी या खात्यांचा वापर करून स्वतःच्या फायद्यासाठी पैसे व्यवहार केले, त्यांची ओळख लपवली आणि सायबर गुन्ह्यांमधून मिळवलेले पैसे हस्तांतरित केले.
हे पैसे बँक खात्यात जमा केले जात होते, नंतर त्यांना रोखामध्ये बदलले जात होते आणि ‘अंगड़िया’ (हवाला) चॅनेलद्वारे पुढे पाठवले जात होते. या संपूर्ण व्यवहारात आरोपी कमीशन कमावत होते आणि एकमेकांना मदत करत होते.
सीआयडी क्राइमने सांगितले की सायबर गुन्ह्यांमध्ये वाढती संख्या लक्षात घेता, सीआयडी क्राइम आणि रेल्वेच्या पोलिस महासंचालक (डीजीपी) केएलएन राव आणि पोलिस महासंचालक (अपराध-4) बिपिन अहिर यांच्या निर्देशानुसार हा सघन अभियान चालवण्यात आला.
पोलिस अधीक्षक (एसपी) राजदीपसिंह जाला, संजयकुमार केशवाला आणि विवेक भेड़ा यांच्या देखरेखीखाली एक टीम तयार करण्यात आली. खास माहितीनुसार सूरत, भावनगर, राजकोट आणि ऊंझा येथे छापे मारण्यात आले, ज्यामुळे अटके झाल्या.
सूरत आणि भावनगरमध्ये पोलिसांनी सांगितले की एनसीसीआरपी पोर्टलवर बँक खात्यांची तपासणी केल्यानंतर देशभरात सायबर फसवणुकीच्या 181 तक्रारी नोंदविल्या गेल्या आहेत आणि विविध राज्यांमध्ये 81 एफआयआर नोंदविल्या गेल्या आहेत. या प्रकरणांमध्ये अंदाजे 1,74,63,70,855 रुपये (174.63 कोटी रुपये) समाविष्ट आहेत.
या प्रकरणात दोन आरोपी मुकेश मेर (23) आणि फरीदखान पठान (22) यांना अटक करण्यात आली आहे. दोन्ही भावनगरचे रहिवासी आहेत. पोलिसांनी चार मोबाइल फोन आणि एक लॅपटॉप जप्त केला आहे.
या उपकरणांच्या तपासणीत 125 फर्मांची माहिती, 65 लोकांचे ओळखपत्र आणि 868 बनावट इनवॉइस सापडले.
ऊंझामध्ये पोलिसांनी सांगितले की आरोपींनी मिळवलेल्या बँक खात्यांची माहिती 114 कोटी रुपयांपेक्षा जास्तच्या सायबर फसवणुकीशी संबंधित होती, आणि 1930 पोर्टलवर देशभरात 125 प्रकरणे नोंदविल्या गेल्या होत्या.
दोन आरोपी, अक्षय पटेल आणि देवेंद्र पटेल यांना अटक करण्यात आली. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की अक्षयने स्वतःच्या आणि फर्मांच्या नावावर अनेक बँक खाती उघडली आणि फसवणुकीतून मिळालेले पैसे काढून इतरांना दिले, तर देवेंद्रने इतरांच्या माध्यमातून स्वतःच्या आणि मित्रांच्या नावावर खाती उघडली आणि कमीशन कमावले. दोन मोबाइल फोन जप्त करण्यात आले.
राजकोटमध्ये पोलिसांनी सांगितले की एनसीसीआरपी पोर्टलवर तपासणी केल्यानंतर देशभरात सायबर फसवणुकीच्या 26 तक्रारी आणि विविध राज्यांमध्ये एक एफआयआर नोंदविली गेली, ज्यामध्ये 59,79,345 रुपये (59.79 लाख रुपये) पेक्षा जास्त रक्कम समाविष्ट होती.
चार आरोपी चेतन अमलाणी (28), जतिन कक्कड़ (41), कपिल कोटक (34) आणि महेंद्र कोखिया (42) यांना अटक करण्यात आली. हे सर्व राजकोटचे रहिवासी आहेत.
पोलिसांनी सांगितले की या गुन्ह्यात अनेक प्रकारच्या सायबर फसवणुकीचा समावेश होता, जसे की ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक, इंटरनेट बँकिंग फसवणूक, यूपीआय संबंधित फसवणूक, डीमॅट आणि डिपॉझिटरी फसवणूक, गुंतवणूक फसवणूक आणि डिपॉझिट फसवणूक.
त्यांच्याकडून सहा मोबाइल फोन आणि 40 लाख रुपये रोख जप्त करण्यात आले.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की आरोपींनी “एकमेकांना मदत करून, कमीशनवर विविध फर्मांच्या बँक खाती गैरकायदेशीरपणे मिळवली, त्यांचा वापर स्वतःच्या फायद्यासाठी केला, ओळख लपवली आणि जाणूनबुजून सायबर क्राइममधून मिळवलेले पैसे हस्तांतरित केले.”
एक सार्वजनिक सल्ला जारी करताना सीआयडी क्राइमने सांगितले की लालच किंवा प्रलोभनात येऊन आपल्या बँक खात्याची माहिती कोणासोबतही शेअर करू नका. खात्यात येणाऱ्या पैशांसाठी खाताधारकच जबाबदार असतो. कमीशनसाठी आपले बँक खाते कोणाला देऊ नका.