भोपाल, 10 मे: मुख्यमंत्री मोहन यादव 11 मे रोजी श्योपुर येथील कूनो राष्ट्रीय उद्यानातील क्वारंटीन बाड़्यातून दोन मादा चीतोंना कूनो नदीच्या जवळील जंगलात मुक्त करतील. याबरोबरच ते कूनो राष्ट्रीय उद्यानाचा देखील दौरा करणार आहेत.
सीएम मोहन यादव यांच्या हस्ते चीतोंच्या मुक्ततेचा हा कार्यक्रम ‘प्रोजेक्ट चीता’ला नवीन गती देईल आणि भारताच्या वन्यजीव संरक्षणाच्या इतिहासात एक महत्त्वाचा टप्पा ठरेल.
बोत्सवाना येथून आणलेले नऊ चीतें त्यांच्या क्वारंटीन कालावधीची यशस्वीपणे पूर्तता करून आता लहान बाड़्यात ठेवले गेले आहेत, ज्यामुळे ते स्थानिक परिस्थितींमध्ये समायोजित होऊ शकतील. आता त्यातील दोन चीतें पूर्णपणे जंगलात मुक्त करण्याची तयारी पूर्ण झाली आहे. प्रोजेक्ट चीता अंतर्गत, लुप्त झालेल्या चीतांच्या प्रजातीचे पुनर्स्थापन, त्यांची संख्या वाढवणे आणि त्यांना स्वतंत्रपणे शिकार व विचरणासाठी तयार करणे हे उद्दिष्ट आहे.
फेब्रुवारी 2026 च्या अखेरीस बोत्सवाना येथून आणलेले नऊ चीतें कूनो राष्ट्रीय उद्यानात दाखल झाले. यामध्ये 6 मादा आणि 3 नर चीतें आहेत. या चीतांच्या आगमनामुळे भारतात चीतांची एकूण संख्या, देशात जन्मलेल्या शावकांसह, 57 झाली आहे. हे ‘प्रोजेक्ट चीता’ अंतर्गत तिसरे मोठे आंतरराष्ट्रीय टप्पा आहे. नामीबिया येथून 17 सप्टेंबर 2022 रोजी 8 चीतें भारतात आणली गेली, तर 2023 मध्ये दक्षिण आफ्रिकेतून 12 चीतें कूनोमध्ये दाखल झाली.
बोत्सवाना येथून आलेले चीतें अधिक जीन विविधता घेऊन आले आहेत, ज्यामुळे कूनोमध्ये चीतांची आरोग्यदायी आणि दीर्घकालिक लोकसंख्या विकसित होण्यास मदत होईल, असे वन्यजीव तज्ञांचे मत आहे. या चीतांना कूनोच्या वातावरणात लवकर समाविष्ट होईल, अशी अपेक्षा तज्ञांनी व्यक्त केली आहे. क्वारंटीन व अनुकूलन प्रक्रियेनंतर, गांधी सागर व नौरादेहीसारख्या अन्य अभयारण्यातही चीतें स्थायिक करण्याची तयारी सुरू आहे. कूनो राष्ट्रीय उद्यान वन्यजीव संरक्षण आणि पारिस्थितिकी पुनर्स्थापनेचा एक महत्त्वाचा केंद्र बनत आहे.