नवी दिल्ली, 10 एप्रिल: भारताच्या ऊर्जा क्षेत्रासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला गेला आहे. छत्तीसगडच्या रायगड जिल्ह्यातील ‘गारे पाल्मा सेक्टर-2’ (जीपी2) कोळसा खदानातून कोळशाची पहिली खेप गुरुवारी अधिकृतपणे सुरू झाली.
या उपक्रमामुळे महाराष्ट्रातील पॉवर प्लांट्सना इंधनाची पुरवठा अधिक मजबूत होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे दीर्घकालीन ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित होईल.
हा कोळसा ब्लॉक महाराष्ट्र स्टेट पावर जनरेशन कंपनी लिमिटेडसाठी विकसित केला जात आहे. ही सरकारी कंपनी महाराष्ट्रात वीज उत्पादनाचे मुख्य काम करते.
कोळशाचा पुरवठा सुरू झाल्यामुळे छत्तीसगडमधून येणारा कोळसा आता थेट महाराष्ट्रातील थर्मल पॉवर स्टेशन्सना मदत करेल, ज्यामुळे इंधनाची पुरवठा अधिक स्थिर आणि विश्वासार्ह होईल.
गारे पाल्मा सेक्टर-2 खदानमध्ये सुमारे 655 मिलियन टन कोळशाचा साठा असल्याचा अंदाज आहे, आणि याची वार्षिक उत्पादन क्षमता 23.6 मिलियन टन आहे.
पूर्णपणे कार्यरत झाल्यावर, या प्रकल्पामुळे छत्तीसगडला रॉयल्टी, डिस्ट्रिक्ट मिनरल फाउंडेशन (डीएमएफ) च्या योगदान, वस्तू आणि सेवा कर (जीएसटी) आणि इतर करांद्वारे मोठा लाभ होईल.
काळानुसार, एकूण थेट महसुलाची शक्यता सुमारे 29,000 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. महसुलासोबतच, हा प्रकल्प स्थानिक आर्थिक विकासालाही चालना देईल.
यामुळे 3,400 पेक्षा अधिक थेट रोजगार निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे, तसेच ट्रान्सपोर्ट, बांधकाम, हॉस्पिटॅलिटी आणि इतर सहाय्यक सेवांच्या क्षेत्रात अप्रत्यक्ष रोजगारही निर्माण होतील.
या प्रकल्पामुळे या परिसरातील लोकांच्या जीवनमानात मोठा सुधार होण्याची शक्यता आहे.
हा प्रकल्प कॉर्पोरेट सामाजिक जबाबदारी (सीएसआर) उपक्रमांद्वारे सामुदायिक विकासावरही जोर देतो.
आरोग्य सेवा, शिक्षण, स्वच्छता, पायाभूत सुविधा आणि कौशल्य विकासाच्या कार्यक्रमांसाठी प्रारंभिक 35 कोटी रुपयांचा बजेट ठेवण्यात आला आहे.
याशिवाय, प्रकल्पाच्या वार्षिक शुद्ध नफ्याचा 2 टक्के हिस्सा स्थानिक विकास कार्यांमध्ये गुंतवला जाणार आहे.
14 प्रभावित गावांतील 1,679 कुटुंबांसाठी पुनर्वसन आणि पुन्हा बसवण्याच्या योजना लागू करण्यात येत आहेत.
प्रकल्पाच्या डिझाइनमध्ये पर्यावरण संरक्षणाचे उपाय समाविष्ट केले गेले आहेत. पारिस्थितिक संतुलन राखण्यासाठी वृक्षारोपण, ग्रीन बेल्ट तयार करणे, प्रदूषण नियंत्रण प्रणाली, पाणी वाचवणे आणि खाण बंद झाल्यानंतर जमीन पुन्हा सुधारण्याचे उपाय करण्यात येत आहेत.
–
एससीएच