दिल्ली, 25 मार्च: दिल्ली उच्च न्यायालयाने बुधवारी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म आणि ई-कॉमर्स साइट्सना निर्देश दिला आहे की, त्यांनी पूर्व भारतीय क्रिकेटर आणि सध्याचे हेड कोच गौतम गंभीर यांच्या नाव आणि चित्रांचा अनधिकृत वापर करून तयार केलेला ऑनलाइन कंटेंट हटवावा.
जस्टिस ज्योती सिंह यांच्या सिंगल-जज बेंचने मेटा आणि गुगलसारख्या टेक प्लॅटफॉर्म्सना गंभीरने दिलेल्या आपत्तिजनक लिंक्स हटवण्याचे निर्देश दिले आहेत. याशिवाय, अशा कंटेंट अपलोड करणाऱ्या संस्थांची माहिती देण्यासही सांगितले आहे.
दिल्ली उच्च न्यायालयाने गंभीरच्या पर्सनॅलिटी आणि पब्लिसिटी राइट्सची सुरक्षा केली आहे. गंभीरने याचिका दाखल केली होती की, त्यांच्या नाव, आवाज आणि चित्रांचा अनधिकृत वापर करून कमर्शियल उद्देशाने चुकीचा वापर केला जात आहे, ज्यामध्ये आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (एआय) टूल्स आणि डीपफेक तंत्रज्ञानाचा समावेश आहे.
उच्च न्यायालयाने मेटा, गुगल आणि अमेझॉनसारख्या ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म्सना गंभीरच्या ओळखीचा अनधिकृत वापर करणाऱ्या आपत्तिजनक यूआरएल आणि ऑनलाइन पोस्ट हटवण्याचे निर्देश दिले आहेत. जस्टिस सिंह यांनी एक विस्तृत आदेश जारी करण्याचे आश्वासन दिले आहे, ज्यामध्ये अशा कंटेंटच्या मागील संस्थांची बेसिक सब्सक्राइबर माहिती (बीएसआय) देण्याचे निर्देश असतील.
हा घटनाक्रम गंभीरने दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या कमर्शियल डिव्हिजनमध्ये दाखल केलेल्या याचिकेनंतर समोर आला आहे. या याचिकेत गंभीरने ‘डिजिटल रूपाने दुसऱ्याची ओळख स्वीकारण्याच्या सुनियोजित मोहिमे’चा आरोप केला आहे, ज्यामध्ये एआय-सक्षम फेस-स्वैपिंग आणि वॉइस-क्लोनिंग टूल्सचा समावेश आहे.
गंभीरने याचिकेत म्हटले आहे की, इंस्टाग्राम, एक्स, यूट्यूब आणि फेसबुकवर अशा कंटेंटमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे, ज्यामध्ये वायरल डीपफेक व्हिडिओंचा समावेश आहे, जे त्यांच्याशी खोटेपणाने जोडले गेले आहेत. याचिकेत सर्व प्रतिवाद्यांवर त्यांच्या नाव, चित्र, आवाज किंवा व्यक्तिमत्वाचा अनधिकृत वापर करण्यास स्थायी बंदी घालण्याची मागणी करण्यात आली आहे. याशिवाय, 2.5 कोटी रुपयांच्या हर्जानाची मागणी आणि उल्लंघन करणाऱ्या सामग्रीला हटवण्याचे निर्देश देण्याचीही मागणी करण्यात आली आहे.
गंभीरचा हा मुद्दा दिल्ली उच्च न्यायालयात व्यक्तिमत्व आणि प्रचार अधिकारांच्या संदर्भात याचिका दाखल करणाऱ्या उच्च-प्रोफाइल हस्तींच्या वाढत्या यादीत समाविष्ट झाला आहे.
गंभीरच्या आधी भारताचे पूर्व कर्णधार सुनील गावस्कर, आध्यात्मिक गुरु श्री श्री रविशंकर, अभिनेता नागार्जुन, काजोल, ऐश्वर्या राय बच्चन, अभिषेक बच्चन, गायक जुबिन नौटियाल, चित्रपट निर्माता करण जोहर आणि पॉडकास्टर राज शमानी यांनी त्यांच्या ओळखीच्या अनधिकृत वापराविरुद्ध न्यायालयात संरक्षण मिळवले आहे.
–
आरएसजी