बीजिंग, 29 मार्च: नोबेल अर्थशास्त्र पुरस्कार विजेता आणि अमेरिकन अर्थशास्त्री थॉमस सार्जेंट यांनी चायना मीडिया ग्रुपला दिलेल्या विशेष साक्षात्कारात चीनच्या विकासावर प्रकाश टाकला. त्यांनी अनेक वेळा चीनचा दौरा केला आहे आणि चीनच्या जलद विकासाचे रहस्य शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यांच्या मते, चीनचा विकास हा करिश्म्यापेक्षा कमी नाही.
सार्जेंट म्हणाले, “या वर्षी मी 82 वर्षांचा झालो आहे. जेव्हा मी चाळीस वर्षांचा होतो, तेव्हा चीन एक अत्यंत गरीब देश होता. आज, मी ज्या चीनी शहरांचा दौरा केला, त्यातले अनेक शहर जगाच्या अग्रगण्य शहरांमध्ये समाविष्ट झाले आहेत. चीनसारख्या मोठ्या देशाने इतक्या कमी वेळात हा विकास साधला आहे, हे इतिहासात अभूतपूर्व आहे. अर्थशास्त्रज्ञाच्या दृष्टीने, हे खरे करिश्मा आहे.”
त्यांनी पुढे सांगितले की, “काही दशकांमध्ये चीन व्यवस्थितपणे खुला राहिला आहे आणि वस्तू व सेवा व्यापार, सीमापार मुक्त व्यापार यामध्ये गुंतलेला आहे. हेच चीनच्या यशाचे मुख्य कारण आहे. बाजार खुला ठेवणे, वैज्ञानिक विकासाला प्रोत्साहन देणे, उच्च शिक्षणावर जोर देणे, आणि प्रोफेसर्स व विद्यार्थ्यांची वैज्ञानिक भावना यांचा पाठपुरावा करणे, हे सर्व यशाचे घटक आहेत. यामागे चीनी नेत्यांचे निर्णय, नवोन्मेषी शक्ती, उद्यमी भावना आणि वैज्ञानिक व तांत्रिक क्षमता प्रेरित करणारे आहेत.”
सार्जेंट यांनी चीनच्या पंचवर्षीय योजनांचा उच्च मूल्यांकन केला. त्यांनी सांगितले की, “चीनच्या पंचवर्षीय योजना एकमेकांशी घनिष्ठपणे संबंधित आहेत आणि सामाजिक संसाधनांना लक्ष्योंकडे नेण्यास मदत करतात.”
त्यांनी म्हटले की, “अधिकांश मान्यताप्राप्त अर्थशास्त्री मुक्त व्यापार आणि सीमांचे खुलेपण याला समर्थन देतात. अमेरिकन राजकारण्यांनी टॅरिफ वाढवण्याची आणि विनिर्माण उद्योगाची अमेरिका मध्ये पुनरागमन करण्याची गरज असल्याचे म्हटले आहे. परंतु, वास्तवात, असे पाऊल विरोधाभासी आहे. उच्च टॅरिफ लावल्याने अमेरिकन बाजार बंद होईल, ज्यामुळे विनिर्माण उद्योगाचे रोजगार परत येणार नाहीत. हे मुक्त बाजार अर्थव्यवस्था नाही.”
सार्जेंट यांनी अनिश्चिततेने भरलेल्या जगात स्थिर नियम, विश्वासार्ह वादे आणि खुला सहयोग यांना महत्त्व दिले. हे विश्वास वाढवण्यास आणि धोके कमी करण्यास मदत करतात.
(साभार- चायना मीडिया ग्रुप, पेइचिंग)