दिल्ली, 1 एप्रिल: देशातील जनगणना 2027 प्रक्रियेची औपचारिक सुरुवात झाली आहे. केंद्रीय गृह मंत्री अमित शाह यांनी बुधवारी स्व-गणना (सेल्फ-एन्यूमरेशन) फॉर्म भरून या अभियानात भाग घेतला. त्यांनी जनतेला या महत्त्वाच्या राष्ट्रीय प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग घेण्याची विनंती केली आहे.
गृह मंत्री अमित शाह यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर फॉर्म भरताना एक व्हिडिओ शेअर केला. त्यांनी ‘आवास गणना’ अंतर्गत दिल्लीतील त्यांच्या घरावर ही प्रक्रिया पूर्ण केली.
त्यांच्या संदेशात, शाह यांनी सांगितले की जनगणना देशाच्या विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावते. यामुळे सरकारच्या योजनांचा लाभ अंतिम व्यक्तीपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचवता येतो.
त्यांनी नागरिकांना योग्य आणि आवश्यक माहिती उपलब्ध करून देण्याचे आवाहन केले. लवकरच जनगणना तुकड्या घराघरात जाऊन आकडे एकत्र करणार आहेत, त्यामुळे नागरिकांचे सहयोग अत्यंत आवश्यक आहे.
त्यांनी जनगणनेच्या अधिकृत वेबसाइटचा लिंक देखील शेअर केला आणि लोकांना फॉर्म भरायला प्रोत्साहित केले, ज्यामुळे प्रक्रिया अधिक सोपी आणि जलद होईल.
यापूर्वी, प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांनी देखील स्व-गणना फॉर्म भरल्याची माहिती दिली होती आणि देशवासीयांना या अभियानात भाग घेण्याचे आवाहन केले होते.
सरकारचा विश्वास आहे की सटीक आणि अद्यतनित जनगणना आकडे नीतिमत्तेच्या निर्मितीत, संसाधनांच्या चांगल्या वाटपात आणि समावेशी विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यामुळे जनगणना 2027 एक व्यापक आणि तांत्रिक दृष्ट्या प्रगत प्रक्रिया बनवण्यावर विशेष लक्ष केंद्रित केले जात आहे.
ही प्रक्रिया महत्त्वाची आहे कारण जनगणना 2027 भारताची पहिली पूर्णपणे डिजिटल जनगणना असेल, जी पारंपरिक कागदी प्रणालीपासून वेगळी असेल. हे जनगणना अधिनियम, 1948 अंतर्गत दोन टप्प्यात चालवले जात आहे.
पहिला टप्पा हाउस लिस्टिंग आणि हाउसिंग जनगणना (एचएलओ)—33 अधिसूचित प्रश्नांद्वारे आवासाच्या स्थिती, संपत्ती, सुविधांवर आधारित डेटा एकत्र करण्यावर केंद्रित आहे.
‘स्व-गणना’ची एक खास गोष्ट म्हणजे नागरिक एक विशेष पोर्टलद्वारे त्यांच्या घर-परिवाराची माहिती ऑनलाइन जमा करू शकतात. ही 15 दिवसांची वेळ सीमा प्रत्येक राज्य आणि केंद्र शासित प्रदेशात घराघरात होणाऱ्या जनगणनेपूर्वी येते. याचा उद्देश सटीकता वाढवणे, चुका कमी करणे आणि जास्तीत जास्त लोकांचा सहभाग सुनिश्चित करणे आहे.
–
एएसएच/डीएससी