वॉशिंग्टन, 11 मे: ईरानने अमेरिका सोबत चर्चा करण्यासाठी एक ड्राफ्ट प्रस्ताव पाठवला आहे. या प्रस्तावावर अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे. ट्रंप यांनी ईरानच्या प्रस्तावाला नकार देत म्हटले की, “हे बिलकुल मंजूर नाही.”
ट्रंपने ट्रूथ सोशलवर एक पोस्टमध्ये म्हटले, “मी ईरानच्या तथाकथित ‘प्रतिनिधीं’ चा उत्तर वाचला. मला हे आवडले नाही, हे मंजूर नाही! या मुद्द्यावर लक्ष देण्यासाठी धन्यवाद.”
ईरानने पाकिस्तानच्या मध्यस्थतेद्वारे अमेरिका कडे प्रस्ताव पाठवला. काही तासांच्या आत ट्रंप यांचे हे विधान आले. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांनी तेहरानने उत्तर दिल्याची पुष्टी केली आहे, परंतु उत्तराबद्दल अधिक माहिती दिली नाही.
ईरानच्या सरकारी मीडियाने म्हटले की, तेहरानचा उत्तर विशेषतः क्षेत्रातील शत्रुत्व समाप्त करण्यावर केंद्रित होता. इतर ईरानी मीडियाने सांगितले की, तेहरानने लढाई अधिकृतपणे समाप्त करण्याची, होर्मुज सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याची, अमेरिकेच्या नौसेनेच्या जहाजांना काढण्याची, निर्बंध हटवण्याची आणि चर्चेसाठी 30 दिवसांचा अतिरिक्त वेळ देण्याची मागणी केली आहे.
ईरानने भविष्यातील चर्चेत त्यांच्या न्यूक्लियर कार्यक्रमावर चर्चा वेगळी करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. ट्रंपने ईरानवर अमेरिका सोबत खेळण्याचा आरोप केला आणि चेतावणी दिली की, आता ईरान अधिक आनंदी राहणार नाही.
या दरम्यान, अमेरिकाचे विदेश सचिव मार्को रुबियो यांनी म्हटले की, ईरानने स्पष्ट करणे आवश्यक आहे की त्यांना न्यूक्लियर शस्त्रांची आवश्यकता नाही, ज्याला वॉशिंग्टन शांती करारासाठी आवश्यक मानतो.
ईरानच्या या उत्तरापूर्वी, ट्रंप सरकारने मागील आठवड्यात मध्यस्थांद्वारे 14-पॉइंटचा प्रस्ताव पाठवला होता. या फ्रेमवर्कमध्ये तेहरानच्या न्यूक्लियर क्रियाकलापांवर चर्चा करण्याच्या मागण्या समाविष्ट होत्या.
कूटनीतिक चर्चा होर्मुज स्ट्रेट आणि आसपासच्या सैन्य तणावाच्या पार्श्वभूमीवर झाली. रिपोर्ट्सनुसार, ईरानने गुरुवारी तीन यूएस नेवी डिस्ट्रॉयरवर हल्ला केला. ईरानने आरोप केला की हे जहाज तेहरानच्या नियंत्रणाखालील समुद्री क्षेत्रात प्रवेश करत होते.
ईरानने बैलिस्टिक मिसाइल, क्रूज मिसाइल आणि ड्रोनचा वापर केला आणि हल्ल्यात गंभीर नुकसान झाल्याचा दावा केला. अमेरिकेने या दाव्याचा नकार दिला. अमेरिकेच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, डिस्ट्रॉयर जहाजांना कोणतीही हानी झाली नाही.
ईरानच्या या क्रियाकलापांपूर्वी, अमेरिका दोन ईरानी झंडा असलेल्या टँकरवर हल्ला केला होता. अमेरिकेच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ते ओमानच्या खाडीच्या जवळ एक नेव्हल नाकाबंदी तोडण्याचा प्रयत्न करत होते.
नंतर अमेरिकेच्या सैन्याने ईरानच्या दक्षिण किनाऱ्यावर केशम द्वीप आणि बंदर अब्बासच्या जवळच्या ठिकाणांवर हल्ला केला. क्षेत्रीय तणाव ईरानच्या तटांवरून पुढे पसरला आहे. कतरच्या संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले की, अबू धाबीहून येणाऱ्या एका व्यावसायिक कार्गो जहाजाला दोहा किनाऱ्याजवळ एका ड्रोनने धडक दिली, ज्यामुळे त्यात थोडी आग लागली.
रुबियो आणि व्हाइट हाउसच्या मध्य पूर्व दूत स्टीव विटकॉफ यांनी शनिवारी कतरच्या पंतप्रधान मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल थानी यांच्यासोबत लढाई थांबवण्याच्या प्रयत्नांवर चर्चा केली. कतरच्या वतीने दिलेल्या विधानानुसार, चर्चेत पाकिस्तानच्या मध्यस्थतेच्या प्रयत्नांचा समावेश होता, ज्याचा उद्देश तणाव कमी करणे आणि क्षेत्रातील सुरक्षा व स्थिरता वाढवणे होता.
नंतर राज्य विभागाने सांगितले की, रुबियो आणि कतरच्या नेत्यांनी धोक्यांना थांबवण्यासाठी आणि संपूर्ण मध्य पूर्वेत स्थिरता व सुरक्षा वाढवण्यासाठी सतत करीबी समन्वयाची महत्त्वाची चर्चा केली.
संयुक्त राष्ट्रांमध्ये अमेरिकेचे राजदूत माइक वाल्ट्ज यांनी एबीसी न्यूजला सांगितले की, चर्चा लांब आणि हळू होत आहे कारण ईरानची नेतृत्वक्षमता अत्यंत कमजोर आणि विखुरलेली आहे. होर्मुज स्ट्रेटमधील तणावावर, वाल्ट्जने म्हटले, “यामुळेच आम्ही आता आणखी एक यूएन प्रस्ताव आणत आहोत ज्यामध्ये म्हटले आहे की, ईरान असे करू शकत नाही. कोणताही देश आंतरराष्ट्रीय जलमार्गांमध्ये जे काही ईरान करत आहे ते करू शकत नाही.”