नवी दिल्ली, 21 मे: दक्षिण कोरिया मध्ये ‘इंडियन वॉर मेमोरियल’ स्थापन करण्यात आले आहे. कोरियाई युद्धाच्या 75 व्या वर्धापन दिनानिमित्त हा स्मारक भारतीय सेनेच्या 60 पॅरा फील्ड अँब्युलन्स आणि कस्टोडियन फोर्स ऑफ इंडिया (सीएफआय) च्या साहस, बलिदान आणि मानवीय सेवेला समर्पित आहे.
रक्षा मंत्री राजनाथ सिंह आणि दक्षिण कोरिया च्या पैट्रियट्स आणि वेटरन्स अफेयर्स मंत्री क्वोन ओह-यूल यांनी गुरुवारी सियोलच्या इमजिंगक पार्क मध्ये ‘इंडियन वॉर मेमोरियल’ चे संयुक्त उद्घाटन केले. भारतीय सैनिकांच्या निस्वार्थ बलिदानाची आठवण म्हणून येथे एक विशेष संस्मरण देखील जारी करण्यात आले.
या प्रसंगी भारत आणि दक्षिण कोरिया यांच्यात एक समजुतीचा करार देखील झाला. याचा उद्देश कोरियाई युद्धातील दिग्गज सैनिकांचा सन्मान करणे आणि परस्पर संवाद व सहकार्य वाढवणे आहे.
कोरियाई युद्धादरम्यान भारतीय सेनेच्या 60 पॅरा फील्ड अँब्युलन्स युनिटने अत्यंत कठीण परिस्थितीत हजारो जखमी सैनिक आणि नागरिकांचे उपचार केले. या युनिटची कमान लेफ्टिनेंट कर्नल डॉ. एजी रंगराज यांनी केली होती. भारतीय जवानांच्या अद्वितीय बहादुरीमुळे त्यांना ‘मैरून एंजेल्स’ म्हणून ओळखले जाते.
डॉ. रंगराज यांना त्यांच्या उत्कृष्ट योगदानाबद्दल महावीर चक्राने सन्मानित करण्यात आले. भारताने युद्धविरामानंतरही कोरियाई युद्धात महत्त्वाची भूमिका निभावली. लेफ्टिनेंट जनरल केएस थिमैया यांच्या नेतृत्वात भारताने न्यूट्रल नेशन्स रिपॅट्रिएशन कमीशनची अध्यक्षता केली.
या आयोगाचा उद्देश 1953 मध्ये कोरियाई युद्धविराम करारानंतर युद्धबंद्यांची सुरक्षित परतफेड सुनिश्चित करणे होता. कस्टोडियन फोर्स ऑफ इंडिया ने अत्यंत संवेदनशील जबाबदाऱ्या निष्पक्षता, व्यावसायिक दक्षता आणि मानवी दृष्टिकोनासह पार केल्या. यासाठी भारताला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठा सन्मान मिळाला.
लेफ्टिनेंट जनरल थिमैया यांचे नेतृत्व आजही शांतता आणि कूटनीतीमध्ये भारताची सकारात्मक भूमिका दर्शवते. हे स्मारक त्या ठिकाणी उभारले गेले आहे जिथे 1954 मध्ये कस्टोडियन फोर्स ऑफ इंडिया ने ‘हिंद नगर’ ची स्थापना केली होती.
या प्रकल्पाचे वित्तपोषण भारत सरकारच्या रक्षा मंत्रालयाने केले आहे. गुरुवारी दोन्ही देशांच्या मंत्र्यांनी या स्मारकावर पुष्पांजलि अर्पित करून भारतीय सैनिकांना श्रद्धांजली दिली.
रक्षा मंत्री राजनाथ सिंह म्हणाले, “कोरियाई प्रायद्वीपावर शांतता आणि मानवीय सहाय्यासाठी भारताचा योगदान दोन्ही देशांच्या ऐतिहासिक संबंधांची मजबूत नींव आहे.”
दक्षिण कोरिया च्या मंत्री क्वोन ओह-यूल यांनी कोरियाई युद्धादरम्यान भारताच्या भूमिकेची प्रशंसा केली.
या प्रसंगी भारत आणि कोरिया चे वरिष्ठ अधिकारी, सैन्य प्रतिनिधी, युद्धवीर, राजनयिक समुदायाचे सदस्य आणि अनेक विशिष्ट अतिथी उपस्थित होते.