दीपावलीच्या दिवशी लक्ष्मी आणि गणेशाची पूजा कधी करावी? शुभ मुहूर्त आणि पूजा विधी जाणून घ्या

नई दिल्ली, 2 नोव्हेंबर: हिंदू धर्मात दीपावलीचा विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी प्रत्येक घर दीपांच्या प्रकाशाने उजळून निघते. लोक आपल्या घरांना फुलांनी, रंगोलीने आणि आकर्षक दिव्यांनी सजवतात. मान्यता आहे की या दिवशी विधी-विधानाने माता लक्ष्मी आणि भगवान गणेशाची पूजा केल्याने घरात सुख-समृद्धी आणि खुशहाली येते.

हिंदू पंचांगानुसार, प्रत्येक वर्षी कार्तिक महिन्याच्या अमावस्या तिथीला दीपावली साजरी केली जाते. 2026 मध्ये अमावस्या तिथी 8 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 11 वाजून 27 मिनिटांनी सुरू होईल आणि 9 नोव्हेंबर रोजी दुपारी 12 वाजून 31 मिनिटांपर्यंत राहील. 8 नोव्हेंबर रोजी प्रदोष काळात अमावस्या तिथी असणार आहे, त्यामुळे या वर्षी दीपावली 8 नोव्हेंबर, रविवार रोजी साजरी केली जाईल.

दीपावलीच्या संध्याकाळी माता लक्ष्मी आणि भगवान गणेशाची पूजा करण्यास विशेष महत्त्व आहे. 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी लक्ष्मी पूजनाचा शुभ मुहूर्त संध्याकाळी 5 वाजून 54 मिनिटांपासून रात्री 7 वाजून 50 मिनिटांपर्यंत राहील. या काळात प्रदोष काळ आणि वृषभ काळाचा संयोग असेल. धार्मिक मान्यतांनुसार, या वेळी पूजा करणे शुभ मानले जाते. तथापि, विविध शहरांमध्ये सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळेनुसार मुहूर्तात फरक असू शकतो. त्यामुळे आपल्या शहराच्या स्थानिक पंचांगानुसार वेळ तपासणे आवश्यक आहे.

दीपावलीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून घराची स्वच्छता करा आणि पूजा स्थळाला चांगले सजवा. संध्याकाळी एका चौकीवर लाल कपडा बिछवून माता लक्ष्मी आणि भगवान गणेशाची मूळ स्थापित करा. त्यानंतर सर्वप्रथम भगवान गणेशाचे ध्यान करून पूजा सुरू करा. माता लक्ष्मीला रोली, अक्षत, फुलं आणि मिठाई अर्पित करा. त्यानंतर धूप आणि दीप जाळून दोन्हींची आरती करा. शेवटी, कुटुंबाच्या सुख-समृद्धी, प्रगती आणि खुशहालीसाठी प्रार्थना करा. पूजा पूर्ण झाल्यानंतर घराच्या मुख्य दरवाज्यावर आणि इतर ठिकाणी दीपक लावा.

धार्मिक मान्यतांनुसार, भगवान श्रीराम 14 वर्षांचा वनवास पूर्ण करून माता सीता आणि लक्ष्मणासह अयोध्येत परतले, तेव्हा नगरवासीयांनी दीप जाळून त्यांचे स्वागत केले. त्यानंतरपासून दीपावलीला दीपांच्या उत्सवाच्या रूपात साजरा करण्याची परंपरा सुरू झाली.

यापूर्वी धनतेरस 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी साजरा केला जाईल, तर छोटी दिवाळी 7 नोव्हेंबर रोजी असेल. त्यानंतर 8 नोव्हेंबर रोजी दीपावली आणि लक्ष्मी पूजन होईल. गोवर्धन पूजा 10 नोव्हेंबर आणि भाई दूज 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी साजरा केला जाईल.