काठमांडू, 5 मार्च: नेपालच्या प्रतिनिधी सभेच्या निवडणुकांचा प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे. मतगणना गुरुवारी रात्रीपासून सुरू होईल. निवडणूक आयोगाने 24 तासांच्या आत 165 जागांच्या (एफपीटीपी) निकालांची घोषणा करण्याचा दावा केला आहे. मात्र, पर्वतीय भागातून मतपेट्या जमा करून मतगणना केंद्रांपर्यंत आणण्यात किमान एक दिवस लागेल, त्यामुळे इतर निकाल नंतर जाहीर केले जातील.
प्रमुख मीडिया हाऊस ‘द काठमांडू पोस्ट’च्या माहितीनुसार, कार्यवाहक मुख्य निवडणूक आयुक्त राम प्रसाद भंडारी यांनी अपेक्षा व्यक्त केली आहे की यावेळी मतदानाचा टक्का 65% पेक्षा जास्त राहील.
गुरुवारी, प्रतिनिधी सभेसाठी मतदान 77 जिल्ह्यांमध्ये 23,000 केंद्रांवर सकाळी 7 वाजल्यापासून सुरू झाले आणि संध्याकाळी 5 वाजेपर्यंत चालले. हे निवडणुका गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये झालेल्या जेन-जी आंदोलनानंतरचे पहिले सामान्य निवडणूक आहे.
निवडणूक आयोगानुसार, या निवडणुकीत 18,903,689 नोंदणीकृत मतदाता आहेत, ज्यात 9,663,358 पुरुष, 9,240,131 महिला आणि 200 इतर समाविष्ट आहेत.
मतदाता निचल्या सदनाच्या 275 सदस्यांचा निवड करणार आहेत. एकूण जागांपैकी 165 सदस्य ‘फर्स्ट-पास्ट-द-पोस्ट’ (एफपीटीपी) प्रणालीद्वारे निवडले जातील, तर उर्वरित 110 जागा आनुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणालीद्वारे भरल्या जातील.
8-9 सप्टेंबर 2025 मध्ये झालेल्या जेन जी आंदोलनात 77 लोकांचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतर तत्कालीन प्रधानमंत्री केपी ओली यांनी राजीनामा दिला. आंदोलनाच्या काळात खाजगी आणि सार्वजनिक संपत्तीला 84 अब्ज नेपाली रुपयांपेक्षा अधिक नुकसान झाले.
विरोध प्रदर्शनानंतर देशाच्या राजकीय दिशेवर अनिश्चिततेचा सावटा होता. तथापि, प्रधानमंत्री सुशीला कार्की यांच्या नेतृत्वाखालील अंतरिम सरकारने राजकीय स्थिरता पुनर्स्थापित करण्यासाठी पावले उचलली आणि नवीन निवडणुकांची घोषणा केली.
अधिकांश उमेदवार 41 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे आहेत. 1,925 उमेदवार 41 ते 60 वर्षांच्या वयोगटात आहेत, तर 425 वरिष्ठ नागरिक आहेत. 201 उमेदवार 30 वर्षांपेक्षा कमी वयाचे आहेत.
2022 च्या निवडणुकीत 61.63% मतदान झाले होते. त्यापूर्वी, 2017 मध्ये मतदानाचा टक्का 68.67% पर्यंत गेला होता. सर्वाधिक मतदान 2013 मध्ये झाले होते; त्या वेळी 78.34% मत पडले होते.
–