दिल्ली, 24 एप्रिल: भारताच्या विदेश मंत्रालयाने (एमईए) गुरुवारी सांगितले की, भारताला त्या बातम्यांची माहिती आहे ज्यामध्ये सांगितले आहे की नेपाल आता सीमा पार येणाऱ्या प्रवाशांकडून कस्टम ड्यूटी घेत आहे, जर ते भारतातून खरेदी केलेले 100 नेपाली रुपयांपेक्षा जास्त सामान घेऊन येत असतील.
दिल्लीमध्ये झालेल्या साप्ताहिक पत्रकार परिषदेत एमईएचे प्रवक्ता रणधीर जायसवाल यांनी सांगितले की, भारत या मुद्द्यावर नेपालसोबत सतत चर्चा करत आहे.
सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या व्हिडिओंबद्दल विचारल्यावर त्यांनी सांगितले, “आम्ही देखील अशी बातमी पाहिली आहे की नेपाली अधिकारी एक जुना नियम लागू करत आहेत, ज्यामध्ये जर कोणतीही व्यक्ती भारतातून खरेदी केलेले 100 नेपाली रुपयांपेक्षा जास्त सामान घेऊन येत असेल तर त्यावर कस्टम ड्यूटी लागेल. नेपाल सरकारने हा निर्णय मुख्यतः अनधिकृत व्यापार आणि तस्करी थांबवण्यासाठी घेतला आहे. आम्ही हे देखील पाहिले आहे की नेपालच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, जे लोक त्यांच्या वैयक्तिक किंवा घरगुती वापरासाठी सामान आणत आहेत, त्यांना थांबवले जाणार नाही. आम्ही या प्रकरणावर लक्ष ठेवून आहोत आणि चर्चा करत आहोत.”
यापूर्वीच्या अहवालात सांगितले गेले होते की, नेपाल सरकारच्या या निर्णयावर सीमावर्ती भागात मोठी टीका होत आहे, कारण तेथेचे लोक दीर्घकाळापासून सस्ते सामानासाठी भारताच्या बाजारांवर अवलंबून आहेत.
नेपाल सरकारने मागील काही दिवसांत या नियमाची कडक अंमलबजावणी सुरू केली आहे. हा नियम अनेक वर्षांपूर्वी तयार करण्यात आला होता, परंतु सीमावर्ती भागातील लोकांच्या अडचणींमुळे तो लागू केला जात नव्हता. आता नवीन सरकारच्या या निर्णयामुळे स्थानिक लोकांमध्ये नाराजी वाढली आहे.
नेपाल-भारत ओपन बॉर्डर इंटरएक्शन ग्रुप, जो एक सामाजिक संघटना आहे, त्यांनी शनिवारी सरकारकडे या धोरणात तात्काळ बदल करण्याची मागणी केली. त्यांचा दावा आहे की, यामुळे सीमावर्ती लोकांना अनावश्यक त्रास होत आहे.
या समूहाने आपल्या विधानात म्हटले आहे की, नेपाल आणि भारत यांच्यातील शतकानुशतके चालत आलेले सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक संबंध आहेत, त्यामुळे सरकारने असे निर्णय घेणे आवश्यक आहे जे लोकांसाठी सोपे असावे आणि आपसी संबंध मजबूत करावे.
समूहाने 100 नेपाली रुपयांपेक्षा जास्त सामानावर कस्टम ड्यूटी लावण्याचा नियम तात्काळ रद्द करण्याची मागणी केली आहे. त्यांचा दावा आहे की, हा नियम गरीब आणि मध्यम वर्गाच्या लोकांसाठी अधिक अडचणी निर्माण करतो आणि याची अंमलबजावणी करणेही सोपे नाही. त्याऐवजी, घरगुती वापराच्या सामानावर कोणतीही ड्यूटी नसावी.
नेपालच्या कस्टम विभागाचे संचालक किशोर बरतौला यांनी सांगितले की, हा नियम तस्करी थांबवण्यासाठी लागू करण्यात आला आहे. तस्कर सामान्य लोकांचा वापर करतात, जे भारतातून थोडे थोडे सामान आणतात आणि त्यावर ड्यूटी देत नाहीत. नंतर हे सामान एकत्र करून मोठ्या प्रमाणात विकले जाते. तसेच, 100 नेपाली रुपयांपेक्षा जास्त सामानावर ड्यूटी घेण्यामुळे सरकारला जास्त महसूल मिळत नाही.
–