वॉशिंग्टन, 12 मे: पाकिस्तानने अमेरिका आणि ईरान यांच्यात मध्यस्थ म्हणून आपली आंतरराष्ट्रीय प्रतिमा सुधारण्याचा प्रयत्न केला आहे. मात्र, या भूमिकेवर ईरान आणि अमेरिका दोन्ही देशांच्या अधिकाऱ्यांकडून प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
अमेरिकन मीडियाने खुलासा केला आहे की, एकीकडे पाकिस्तान मध्यस्थ म्हणून पुढे येत होता, तर दुसरीकडे त्याने ईरानी लष्करी विमाने आपल्या हवाई तळावर ठेवण्यास परवानगी दिली. यामुळे संभाव्य अमेरिकन हल्ल्यांपासून त्यांना वाचवण्याचा प्रयत्न केला जात होता. यावर अमेरिकन सीनेटर लिंडसे ग्राहमने प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
सीबीएस न्यूजच्या अहवालानुसार, लिंडसे ग्राहमने सोशल मीडियावर लिहिले, “जर ही माहिती खरी असेल, तर पाकिस्तानच्या मध्यस्थ भूमिकेची पूर्णपणे पुनरावलोकन करण्याची आवश्यकता आहे.”
अमेरिकन सीनेटरने पुढे म्हटले की, “इजरायलबद्दल पाकिस्तानी संरक्षण अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या काही विधानांच्या पार्श्वभूमीवर, जर हे खरे ठरले, तर मला आश्चर्य वाटणार नाही.”
सीबीएसने दिलेल्या माहितीनुसार, पाकिस्तानने तेहरान आणि वॉशिंग्टन यांच्यात एक कूटनीतिक माध्यम म्हणून स्वतःला प्रस्तुत केले. याच दरम्यान, त्यांनी चुपचाप ईरानी लष्करी विमाने आपल्या हवाई तळावर ठेवण्यास परवानगी दिली, जेणेकरून ते संभाव्य अमेरिकन हवाई हल्ल्यांपासून वाचू शकतील.
अमेरिकन मीडियाच्या माहितीनुसार, ईरानने शेजारील अफगाणिस्तानमध्ये काही नागरी विमाने पार्क करण्यासाठी पाठवली होती. दोन अधिकाऱ्यांनी सीबीएस न्यूजला सांगितले की, सध्या हे स्पष्ट नाही की यामध्ये लष्करी विमानेही होती की नाही.
अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित मुद्द्यांवर नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले की, एप्रिलच्या सुरुवातीला ट्रंप यांनी ईरानसोबत युद्धविराम जाहीर केल्यानंतर, तेहरानने पाकिस्तान एअर फोर्सच्या नूर खान बेसवर अनेक विमाने पाठवली. हा बेस पाकिस्तानी गॅरिसन शहर रावलपिंडीच्या बाहेर स्थित एक रणनीतिक लष्करी ठिकाण आहे.
या विमाने ईरानी एअर फोर्सच्या आरसी-130 विमानासह होती, जे लॉकहीड सी-130 हरक्यूलिस टॅक्टिकल ट्रान्सपोर्ट विमानाचा टोही आणि गुप्त माहिती गोळा करणारा प्रकार आहे.
पाकिस्तानच्या इतिहासावर नजर टाकल्यास, अशा आरोपांवर आश्चर्य वाटत नाही. 9/11 हल्ल्यांच्या वेळीही पाकिस्तानच्या भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित झाले होते. अमेरिकेत 11 सप्टेंबर 2001 रोजी झालेल्या हल्ल्यानंतर, अमेरिका ओसामा बिन लादेनला पाकिस्तानने आश्रय दिला असल्याचा संशय व्यक्त करत होती. पाकिस्तानने याबाबत वारंवार नकार दिला. त्यानंतर, अमेरिकेने 2 मे 2011 रोजी पाकिस्तानमध्ये एक गुप्त ऑपरेशन चालवून ओसामा बिन लादेनला ठार केले, ज्यामुळे दोन्ही देशांच्या संबंधांमध्ये ताण निर्माण झाला.
अलीकडेच पेंटागनच्या एका माजी अधिकाऱ्यानेही याच मुद्द्यावर भाष्य केले होते की, ट्रंप सरकारमध्ये पाकिस्तान आणि अमेरिका यांच्यातील नाते जवळीक साधत असले तरी, दुसऱ्या सरकारमध्ये पाकिस्तानवर विश्वास ठेवला जाणार नाही.
याशिवाय, ईरानकडूनही पाकिस्तानच्या मध्यस्थ भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित केले गेले आहेत.
–
केके/एएस