ढाका, 13 एप्रिल: बांग्लादेशच्या फेब्रुवारीच्या निवडणुकांनी दाखवले की, कसे राजकीय पक्ष ऐतिहासिक आठवणींचा वापर करून लोकांच्या विचारधारेवर आणि मतदानाच्या पद्धतीवर प्रभाव टाकू शकतात.
एक अहवालानुसार, 1971 च्या बांग्लादेश मुक्ती संग्रामाशी गहन संबंध असलेल्या मतदारांनी त्या पक्षांना अधिक पसंती दिली, जे त्या आंदोलनाच्या वारशाबद्दल बोलतात. तर, त्यांनी त्या पक्षांना नाकारले, ज्यांचा संबंध त्या वेळी “स्वातंत्र्याच्या विरोधकां” सोबत जोडला जातो.
बांग्लादेशच्या प्रमुख वृत्तपत्र ‘प्रथम आलो’ च्या संपादकीयानुसार, 2026 च्या संसदीय निवडणुकांपूर्वी नेशनलिस्ट पार्टी (बीएनपी) ने त्यांच्या प्रचारात 1971 च्या मुक्ती संग्रामाचा उल्लेख वाढवला आणि जमात-ए-इस्लामी (जेआई) च्या त्या वेळीच्या वादग्रस्त भूमिकेवर लक्ष केंद्रित केले.
अहवालात म्हटले आहे, “ऐतिहासिकदृष्ट्या बीएनपी ने अनेक निवडणुकांमध्ये जेई सोबत युती केली होती आणि दोन्हीने मिळून सरकारेही बनवली होती, तरी जेआई ने बांग्लादेशच्या स्वातंत्र्याचा विरोध केला होता. परंतु या निवडणुकीत अवामी लीगच्या अनुपस्थितीत, जेई बीएनपी चा मुख्य प्रतिस्पर्धी बनला, ज्यामुळे बीएनपी ने इतिहासाला नवीन पद्धतीने सादर केले.”
बीएनपी च्या वरिष्ठ नेत्यांनी रॅलींमध्ये जेआई च्या भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित केले. बीएनपी चा नेता आणि प्रधानमंत्री तारिक रहमान ने 22 जानेवारी रोजी सिलहटच्या रॅलीत म्हटले की, स्वातंत्र्याच्या लढाईदरम्यान काही लोकांनी देशाच्या विरोधातही भूमिका घेतली होती आणि इतिहास मिटवला जाऊ शकत नाही.
28 जानेवारी रोजी बीएनपी चा महासचिव मिर्झा फखरुल इस्लाम आलमगीर नेही जेआई चा निषेध करताना म्हटले, “या पक्षाने आमच्या स्वतंत्रता संग्रामाचा विरोध केला होता आणि देशाच्या स्वातंत्र्यात विश्वास ठेवला नव्हता. अशा लोकांवर देश चालवण्याचा विश्वास ठेवला जाऊ शकतो का?”
वृत्तपत्राने लिहिले की, बीएनपी च्या नेत्यांनी त्यांच्या टीकेला मुक्ती संग्राम आणि स्वतंत्रता सेनान्यांच्या संरक्षणाच्या रूपात सादर केले, परंतु हेही मान्य केले की पूर्वी बीएनपी ने जेआई सोबत युती फक्त राजकीय गरजांसाठी केली होती, त्यांच्या इतिहासाच्या समर्थनासाठी नाही.
विश्लेषकांच्या मते, ही रणनीती त्यामुळे स्वीकारली गेली की ते त्या मतदारांना आपल्या बाजूने आणू शकतील, जे मुक्ती संग्रामाच्या वारशाबद्दल संवेदनशील आहेत आणि जे पूर्वी अवामी लीगच्या बाजूने झुकले असू शकतात. जेआई च्या इतिहासावर जोर देऊन बीएनपी ने स्वतःला मुक्ती संग्रामाचे रक्षण करणारे पक्ष म्हणून सादर केले आणि जेआई ला त्याच्या उलट दाखवले.
अहवालात असेही म्हटले आहे की, निवडणुकांच्या निकालांनी दाखवले की 12 फेब्रुवारीच्या निवडणुकीत मुक्ती संग्रामाशी भावनिकरित्या जोडलेले मतदारांनी बीएपी ला मतदान केले. हे फक्त त्यांच्या निवडणुकीच्या वचनांमुळे नव्हते, तर या भीतीमुळेही होते की जर जेआई सत्तेत आले, तर 1971 च्या स्वातंत्र्याचा वारसा आणि मूल्ये कमजोर होऊ शकतात.
–