ढाका, एप्रिल 26: बांग्लादेशात 2024 च्या जुलैच्या विरोध प्रदर्शनांनंतर आणि पूर्व अंतरिम सरकारच्या अंतिम टप्प्यात, देशभरात 97 दरगाहांवर आणि मजारांवर हल्ले झाले आहेत. या घटनांमध्ये तोडफोड, आगजनी, लूटमार आणि संघटित हल्ले समाविष्ट आहेत, ज्यामुळे दंडमुक्तीच्या वाढत्या संस्कृतीवर गंभीर चिंता व्यक्त केली जात आहे.
ढाका ट्रिब्यूनच्या अहवालानुसार, ताज्या घटनेत 18 एप्रिल रोजी कुस्टिया जिल्ह्यातील दौलतपुर उपजिल्ह्यात एक धार्मिक स्थळावर हल्ला झाला. या हल्ल्यात आध्यात्मिक नेता शमीम रेजा यांना मारहाण करून धारदार हत्याराने ठार करण्यात आले. हा हल्ला धार्मिक ईशनिंदा संदर्भातील अफवांमुळे झाला असल्याचे सांगितले जात आहे.
अहवालानुसार, सुमारे 100 घटनांमध्ये फक्त 12 प्रकरणांमध्ये औपचारिक केस दाखल करण्यात आले आहेत, ज्यामध्ये कुस्टिया येथील घटना समाविष्ट आहे. बहुतेक प्रकरणांच्या तपासात अद्याप फार कमी प्रगती झाली आहे.
अहवालानुसार, बहुतेक प्रकरणांमध्ये मोठ्या अटक झालेल्या नाहीत आणि कोणतीही ठोस न्यायिक कारवाई झाली नाही, ज्यामुळे दरगाहांवरील हल्ल्यांबाबत दंडमुक्तीची संस्कृती मजबूत होण्याची शक्यता वाढली आहे.
अहवालात 2024 च्या ऑगस्टपासून 2025 च्या 11 एप्रिलपर्यंत देशभरात 100 हून अधिक दरगाहांवर हल्ले, तोडफोड आणि लूटमार झाल्याचा उल्लेख आहे, ज्यामुळे प्रभावित क्षेत्रांमध्ये भीती आणि असुरक्षिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
ढाकामधील मानवाधिकार संघटना ह्यूमन राइट्स सपोर्ट सोसाइटी (एचआरएसएस) नुसार, या घटनांमध्ये किमान तीन लोकांचा मृत्यू झाला आहे, तर 200 हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत.
सूफी परंपरेवर संशोधन करणाऱ्या संघटनेने ‘मकाम’च्या संदर्भात अहवालात म्हटले आहे की, 8 ऑगस्ट 2024 ते डिसेंबर 2025 दरम्यान फक्त ढाका विभागातील विविध जिल्ह्यात 50 हून अधिक दरगाहांवर हल्ले झाले आहेत.
यामध्ये नारायणगंजमध्ये सर्वाधिक 11 घटनांचा समावेश आहे, तर ढाकामध्ये 9 प्रकरणे समोर आली आहेत. किशोरगंज, मानिकगंज, तंगाइल, गाजीपुर आणि राजबाड़ीसारख्या अनेक जिल्ह्यातही घटनांचा समावेश आहे. या हल्ल्यात दोन लोकांचा मृत्यू झाला आणि महिलांसह सुमारे 180 लोक जखमी झाले.
अहवालानुसार, चिटगांव विभागात एकूण 27 घटनांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये 17 कुमिल्ला, 4 चिटगांव, 3 नोआखाली, 2 ब्राह्मणबारिया आणि 1 कॉक्स बाजारमध्ये घडल्या आहेत. सीताकुंड आणि हातहजारीसारख्या अनेक ऐतिहासिक दरगाहांवरही तोडफोड करण्यात आली आहे.
ढाकाच्या धमराई उपजिल्ह्यात अंतरिम सरकारच्या कार्यकाळात तीन दरगाहांवर हल्ले झाले. तथापि, तीन प्रकरणे दाखल झाली, पण कोणतीही अटक झाली नाही. यामध्ये एक दरगाह पुन्हा सुरू झाली आहे, तर दोन अद्याप बंद आहेत.
विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, बांग्लादेशात अशा घटनांचे कारण धार्मिक वैचारिक मतभेद, सामाजिक असहिष्णुता, अफवांच्या आधारे लोकांची जमवण, राजकीय प्रभाव आणि स्थानिक वर्चस्वाची लढाई आहेत. त्यांचा विश्वास आहे की, तपास, अटक आणि अभियोजनात मंदीमुळे दंडमुक्तीची धारणा आणखी मजबूत झाली आहे.
–
डीएससी