भागलपुर, 12 मे: भारत सरकारच्या संस्कृती मंत्रालय आणि बिहार सरकारच्या सहकार्याने ज्ञान भारतम मिशन अंतर्गत भागलपुर जिल्ह्यातील 11614 पांडुलिपींचा सर्वेक्षण करण्यात आला आहे. चम्पापुर दिगंबर जैन मंदिर, भगवान पुस्तकालय, शाह मार्केट येथील पीर दमड़िया, तिलकामांझी विद्यापीठाच्या सेंट्रल लायब्ररी, भागलपुर संग्रहालय आणि इतर ठिकाणांहून प्राचीन हस्तलिखित ग्रंथ आणि दस्तावेज संकलित करण्यात आले आहेत. या सर्व माहितीला ज्ञान भारतम मोबाइल अॅपवर अपलोड करण्यात आले आहे.
जिल्हा कला आणि संस्कृती अधिकारी अंकित रंजन यांनी सांगितले की, कोणतीही व्यक्ती किंवा संस्था ज्यांच्याकडे पांडुलिपींचा संग्रह आहे, त्यांनी ज्ञान भारतम मिशन मोबाइल अॅपच्या माध्यमातून त्यांची माहिती सरकारला देऊ शकतात. त्यांनी स्पष्ट केले की, पांडुलिपींचा अधिकार त्या व्यक्तीच्या कडेच राहील. या मिशनचा उद्देश भारतीय ज्ञान परंपरेला उजागर करणे आणि संशोधन व प्रकाशनासाठी उपयुक्त माहिती उपलब्ध करणे आहे.
अंकित रंजन यांनी सांगितले की, पांडुलिपी म्हणजे सांस्कृतिक, ऐतिहासिक, धार्मिक किंवा साहित्यिक महत्त्व असलेले हस्तलिखित ग्रंथ. या पांडुलिपी किमान 75 वर्षे जुनी असावी लागतात आणि कागद, ताडपत्र, कपडे किंवा इतर सामग्रीवर हस्तलिखित असावे लागते.
सोमवारी, जिल्हा कला आणि संस्कृती अधिकारी महर्षी मेंही आश्रम, कुप्पा घाट येथे 705 पांडुलिपींचा सर्वेक्षण पूर्ण केला. महर्षी मेंही यांनी लिहिलेल्या या पांडुलिपीमध्ये अंग संस्कृती, न्याय धर्म आणि लघु कथांचा समावेश आहे. यावेळी गुरुसेवी स्वामी भागीरथ जी महाराज, स्वामी नाथु बाबा, स्वामी पंकज बाबा, स्वामी उदय बाबा उपस्थित होते. भागलपुर संग्रहालयात नवस्थापित पुस्तकालयाचे लोकार्पण 14 मे रोजी करण्यात येणार आहे.
अंकित रंजन यांनी सर्व विद्वान, लेखक आणि पुस्तक प्रेमींना आवाहन केले आहे की, कला, संस्कृती, इतिहास इत्यादी विषयांवरील ग्रंथ संग्रहालयात दान करावेत, जेणेकरून सामान्य वाचक त्यांचा अभ्यास करू शकतील.
या उपक्रमामुळे अनेक विद्वान पुस्तकालयाची साहित्यिक ऊर्जा वाढवण्यासाठी एकत्र येत आहेत. यामध्ये गुरुसेवी स्वामी भागीरथ महाराज यांच्या सहकार्याने महर्षी मेंही आश्रमाने प्रकाशित केलेल्या अनेक पुस्तकांचा संग्रहालयाच्या पुस्तकालयासाठी सहाय्यक संग्रहालयाध्यक्ष अंकित रंजन यांना प्रदान करण्यात आला.