मुंबई, 24 एप्रिल: भारतीय रिजर्व बँक (आरबीआय) ने शुक्रवारी जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, भारताच्या विदेशी मुद्रा भंडारात (फॉरेक्स रिजर्व) 17 एप्रिल 2026 मध्ये संपलेल्या आठवड्यात 2.3 अब्ज डॉलरची वाढ झाली आहे.
देशाचा एकूण विदेशी मुद्रा भंडार आता 703.30 अब्ज डॉलर झाला आहे.
ही वाढ त्या काळात झाली आहे, जेव्हा भंडारावर दबाव होता, ज्याचे कारण जागतिक परिस्थिती आणि चलन बाजारातील हस्तक्षेप होते.
27 फेब्रुवारी 2026 मध्ये संपलेल्या आठवड्यात भारताचा विदेशी मुद्रा भंडार 728.494 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचला होता.
तथापि, पश्चिम आशियामध्ये संघर्ष वाढल्याने भंडारात घट झाली.
देशाच्या सोनेच्या भंडारातही वाढ झाली आहे, जी 100 अब्ज डॉलरच्या वर 122.13 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचली आहे, ज्यामध्ये 79 मिलियन डॉलरची महत्त्वाची वाढ झाली आहे.
या दरम्यान, विशेष ड्रॉइंग हक्क (एसडीआर) थोडी वाढून 18.84 अब्ज डॉलर झाली. तसेच, आयएमएफकडे भारताची रिजर्व स्थिती 14 मिलियन डॉलर वाढून 48.70 अब्ज डॉलर झाली.
जागतिक अनिश्चितता आणि विदेशी गुंतवणूक बाहेर जाण्यामुळे (कॅपिटल आउटफ्लो) रुपयावर दबाव आला, ज्यामुळे आरबीआयला डॉलर विकून बाजारात हस्तक्षेप करावा लागला, जेणेकरून चलन स्थिर राहील.
या हस्तक्षेपामुळे आणि पश्चिम आशियातील युद्धानंतरच्या परिस्थितीमुळे मागील काही आठवड्यात भंडारात सतत घट झाली होती.
तथापि, अलीकडील वाढ दर्शवते की दबाव कमी होत आहे, पण भंडार अद्याप फेब्रुवारीच्या उच्च स्तरापेक्षा कमी आहे.
विदेशी मुद्रा भंडारातील हा बदल दर्शवतो की भारत जागतिक धक्के सहन करताना चलन स्थिरता राखण्याचा प्रयत्न करीत आहे.
10 एप्रिलला संपलेल्या आठवड्यात भारताच्या विदेशी मुद्रा भंडारात 3.825 अब्ज डॉलरची वाढ झाली.
तसेच, 3 एप्रिलला संपलेल्या आठवड्यात भंडार 9.063 अब्ज डॉलर वाढून 697.121 अब्ज डॉलर झाला होता, ज्यामुळे सुधारणा स्पष्ट होते.
विदेशी मुद्रा भंडार कोणत्याही देशाच्या आर्थिक स्थिरतेसाठी अत्यंत महत्वाचे असते. हे केंद्रीय बँकेला चलनातील उतार-चढाव हाताळण्यात आणि विदेशी व्यापार सुरळीत ठेवण्यात मदत करते.
मजबूत भंडार आरबीआयला आवश्यकतेनुसार रुपयाला आधार देण्यासाठी बाजारात हस्तक्षेप करण्याची परवानगी देते, तसेच हे देशाच्या अर्थव्यवस्थेत विदेशी मुद्रा सतत प्रवाहित होत असल्याचे दर्शवते.
–
डीबीपी