नवी दिल्ली, २५ एप्रिल: प्रवर्तन निदेशालय (ईडी) ने विदेशी डेबिट कार्डांद्वारे संदिग्ध फंड ट्रांसफरच्या मोठ्या प्रकरणात देशभरात व्यापक तपास सुरू केला आहे. ही कारवाई १८ आणि १९ एप्रिल रोजी करण्यात आली, ज्यामध्ये अनेक राज्यांमध्ये सहा ठिकाणी छापे टाकण्यात आले. याबाबत ईडीने शुक्रवारी माहिती दिली.
या तपासात विदेशी मुद्रा व्यवस्थापन अधिनियम अंतर्गत कार्यवाही केली जात आहे. ‘द टिमोथी इनिशिएटिव (टीटीआय)’ या संस्थेशी संबंधित गतिविधींचा समावेश आहे, जी भारतात विदेशी अंशदान विनियमन अधिनियमांतर्गत नोंदणीकृत नाही.
ईडीच्या तपासात समोर आले आहे की अमेरिका स्थित ट्रूइस्ट बँकेशी संबंधित विदेशी डेबिट कार्ड भारतात आणण्यात आले आणि त्यांचा वापर विविध राज्यांमध्ये एटीएममधून बारंबार रोख काढण्यासाठी करण्यात आला. हा रोख टीटीआयशी संबंधित गतिविधींमध्ये खर्च केला गेला, असे सांगितले जात आहे.
तपासादरम्यान माइक मार्कच्या ताब्यात २४ विदेशी डेबिट कार्ड सापडले. त्याला बेंगलुरू आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर रोखण्यात आले, जेव्हा तो या कार्डांसह भारतात प्रवेश करत होता. यावेळी इमिग्रेशन ब्युरोने ईडीच्या लुकआउट सर्कुलरच्या आधारे कारवाई केली.
तपासात असेही आढळले की या कार्डांचा वापर विशेषतः वामपंथी उग्रवादाने प्रभावित क्षेत्रांमध्ये, जसे की छत्तीसगडच्या धमतरी आणि बस्तरमध्ये, मोठ्या प्रमाणात रोख काढण्यासाठी करण्यात आला. गेल्या काही वर्षांत या क्षेत्रांतून सुमारे ६.५ कोटी रुपये काढण्यात आले आहेत.
ईडीच्या मते, ही गतिविधी एक संघटित नेटवर्कद्वारे चालवली जात होती, जी नगदी आधारित समानांतर अर्थव्यवस्थेला प्रोत्साहन देऊ शकते आणि देशाच्या सुरक्षा व वित्तीय व्यवस्थेसाठी गंभीर धोका बनू शकते.
तपासात असेही समोर आले आहे की काढलेल्या रोख रकमेच्या वापरासाठी एक ऑनलाइन बिलिंग आणि अकाउंटिंग प्लॅटफॉर्मचा वापर करण्यात आला, जो कथितपणे भारताबाहेरून चालवला जात आहे. नोव्हेंबर २०२५ ते एप्रिल २०२६ दरम्यान विदेशी बँकांनी जारी केलेल्या कार्डांद्वारे भारतात सुमारे ९५ कोटी रुपयांच्या फंड ट्रांसफरच्या संकेत मिळाले आहेत.
तपासादरम्यान, ईडीने २५ विदेशी बँक डेबिट कार्ड, सुमारे ४० लाख रुपये आणि अनेक डिजिटल उपकरणे व आपत्तिजनक दस्तऐवज जप्त केले आहेत.