दिल्ली, 8 मे: वित्त वर्ष 2026 मध्ये भारताचा निर्माण उपकरण उद्योग मजबूत राहिला असून, घरगुती विक्रीत घट असूनही निर्यातात 31.5% वाढ झाली आहे. ही माहिती एका अहवालात शुक्रवारी दिली गेली.
इंडियन कंस्ट्रक्शन इक्विपमेंट मैन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन (आयसीईएमए) च्या अहवालानुसार, पायाभूत सुविधांच्या मंद विकास आणि प्रकल्पांमध्ये विलंब असूनही निर्यात वाढीने या क्षेत्राला मजबूत ठेवण्यात मदत केली आहे.
अहवालानुसार, भारत जगातील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा निर्माण उपकरण बाजार आहे. वित्त वर्ष 2025 मध्ये या क्षेत्राचे अनुमानित मूल्य 10 अब्ज डॉलर होते आणि 2030 पर्यंत 8.3% च्या चक्रवाढ वार्षिक वाढीच्या दराने 14.76 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे.
या वित्तीय वर्षात एकूण उपकरणांच्या विक्रीत सुमारे 2% घट झाली आहे, जी 1,36,995 युनिट्सवर राहिली. असोसिएशनने सांगितले की, गैर-ओईएम निर्यात वगळता, घरगुती मागणीत बहुतेक उपकरण श्रेणींमध्ये सुमारे 7% वार्षिक घट झाली आहे.
आयसीईएमएचे अध्यक्ष आणि जेसीबी इंडिया लिमिटेडचे सीईओ दीपक शेट्टी म्हणाले, “वित्त वर्ष 2026 मध्ये झालेली मामुली घट ही उद्योगाच्या संरचनात्मक कमकुवतपणामुळे नाही, तर पायाभूत सुविधांच्या मंद कार्यान्वयनामुळे आहे.”
त्यांनी पुढे सांगितले, “सरकारी भांडवल खर्चाचे आवंटन ऐतिहासिक उच्च स्तरावर आहे, परंतु प्रकल्पांच्या कार्यान्वयनात विलंब, भूमी अधिग्रहणातील आव्हाने आणि मंद वितरण प्रक्रियेमुळे उपकरणांची मागणी प्रभावित झाली.”
शेट्टीने सांगितले की, निर्यात वाढीने भारतीय निर्मित उपकरणांच्या वाढत्या जागतिक स्पर्धात्मकतेचे प्रदर्शन केले आहे. असोसिएशन भारताच्या निरंतर पायाभूत विकासावर लक्ष केंद्रित करीत आहे.
अहवालात म्हटले आहे की, भूमी अधिग्रहणातील विलंब, प्रकल्पांचे कमी आवंटन आणि जल जीवन मिशनसारख्या कार्यक्रमांसाठी निधी वितरणात घट यामुळे घरगुती मागणीवर परिणाम झाला आहे.
याशिवाय, ठेकेदारांच्या भरण्यातील विलंबामुळे पायाभूत क्षेत्रात तरलता कमी झाली आहे. उद्योगाच्या वित्तपोषणावर उच्च अवलंबित्व लक्षात घेता, सीईवी स्टेज वी उत्सर्जन मानदंड लागू झाल्याने उपकरणांच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे.
आयसीईएमएचे उपाध्यक्ष शलभ चतुर्वेदी म्हणाले, “भारताची पायाभूत विकास कथा मजबूत आहे. प्रकल्पांचे वेळेत कार्यान्वयन आणि ठेकेदारांसाठी चांगली तरलता या क्षेत्राच्या विकासाची गती पुनर्संचयित करण्यात महत्त्वाची ठरेल.”
असोसिएशनने सांगितले की, भारतीय निर्माण उपकरण उद्योग सडके, रेल्वे, खाण, शहरी पायाभूत सुविधा, गृहनिर्माण आणि ग्रामीण विकासात निरंतर गुंतवणुकीमुळे दीर्घकालीन विकासाच्या शक्यता आशादायक आहेत.
निर्याताचा मजबूत आधार, मजबूत घरगुती उत्पादन प्रणाली आणि पायाभूत विकासावर सरकारचे लक्ष येणाऱ्या वर्षांत उद्योगाच्या निरंतर वाढीसाठी आधार देईल.