न्यूयॉर्क, 5 मे: दोन भारतीय पत्रकारांनी भारतातील साइबर गुन्हेगारी उघड करण्यासाठी केलेल्या शोधात्मक रिपोर्टिंग प्रकल्पासाठी प्रतिष्ठित पुलित्झर पुरस्कार जिंकला आहे.
आनंद आरके आणि सुपना शर्मा यांना नैटली ओबिको पियर्सनसोबत सोमवारी ‘इलस्ट्रेटेड रिपोर्टिंग आणि कमेंट्री’ श्रेणीमध्ये विजेता घोषित करण्यात आले. त्यांना हा पुरस्कार ब्लूमबर्गसाठी तयार केलेल्या त्यांच्या रिपोर्टसाठी मिळाला.
याशिवाय, दुसरे भारतीय पत्रकार देवज्योत घोषाल यांना देखील या श्रेणीमध्ये अंतिम फेरीत स्थान मिळाले. त्यांनी दक्षिण-पूर्व आशियामध्ये साइबर गुन्हेगारी आणि मानव तस्करीचे उघडकीस आणले. या गुन्ह्यात, भारतासह अनेक देशांतील लोकांना फसवून त्यांना कॅम्पमध्ये बंदी बनवले जाते आणि त्यांच्यावर दुसऱ्या देशांतील लोकांसोबत धोखाधडी केली जाते.
हनोईमध्ये राहणाऱ्या रिपोर्टर अनिरुद्ध घोषाल यांनी ‘इंटरनेशनल रिपोर्टिंग’ श्रेणीमध्ये पुरस्कार जिंकला. त्यांनी अमेरिकेच्या बॉर्डर पेट्रोलद्वारे मोठ्या प्रमाणात वापरल्या जाणाऱ्या गुप्त निरीक्षण उपकरणांची चौकशी केली. हे उपकरणे सुरुवातीला सिलिकॉन व्हॅलीमध्ये तयार करण्यात आली होती आणि नंतर चीनमध्ये विकसित करण्यात आली.
या रिपोर्ट सिरीजमध्ये चीन आणि इतर देशांमध्ये या उपकरणांचा कसा वापर केला जातो याबद्दल माहिती दिली आहे.
अमेरिकेतील सर्वात मोठा पत्रकारिता पुरस्कार, पुलित्झर पुरस्कार, कोलंबिया विद्यापीठाच्या ग्रॅज्युएट स्कूल ऑफ जर्नलिझमद्वारे दिला जातो.
ब्लूमबर्गची ही सचित्र रिपोर्ट लखनऊच्या न्यूरोलॉजिस्ट रुचिरा टंडनच्या हृदयद्रावक कहाणीसाठी आहे. साइबर गुन्हेगारांनी स्वतःला अधिकारी म्हणून ओळख करून देऊन तिला सहा दिवस ‘नजरबंद’ ठेवले आणि तिच्या बँक खात्यातून २.८ कोटी रुपये लंपास केले.
पुलित्झर पुरस्काराच्या घोषणेत म्हटले आहे की या रिपोर्टने निरीक्षण आणि डिजिटल ठगी यांसारख्या वाढत्या जागतिक समस्यांना उजागर केले आहे.
आनंद मुंबईतील एक इलस्ट्रेटर आणि विज्युअल आर्टिस्ट आहेत, ज्यांनी अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत. सुपना शर्मा भारतातील एक फ्रीलांस शोधपत्रकार आहेत.
–
एसएचके/एएस