नवी दिल्ली, 28 मार्च: भारतीय रेल्वेने रेल्वे स्थानकांवरील वाढत्या गर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी अनेक नवीन उपाययोजना जाहीर केल्या आहेत. रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी राज्यसभेत याबाबत माहिती दिली. गर्दी नियंत्रित करण्यासाठी होल्डिंग एरिया, प्रवेश नियंत्रण प्रणाली आणि सुधारित देखरेख यांसारख्या व्यवस्थांचा समावेश आहे.
केंद्रीय मंत्री यांनी सांगितले की, 76 चिन्हांकित स्थानकांवर कायमचे प्रवासी होल्डिंग एरिया तयार केले जातील, ज्यामुळे प्लेटफॉर्मवरील गर्दी कमी होईल. या होल्डिंग एरियामध्ये बसण्यासाठी जागा, पिण्याचे पाणी, शौचालये, तिकीट काउंटर, माहिती बोर्ड आणि सुरक्षा तपासणी यांसारख्या सुविधा उपलब्ध असतील.
नवी दिल्ली रेल्वे स्थानकावर एक होल्डिंग एरिया आधीच सुरू करण्यात आले आहे, जिथे अतिरिक्त तिकीट काउंटर, स्वयंचलित तिकीट वितरण यंत्र (एटीवीएम), सार्वजनिक घोषणा प्रणाली, इलेक्ट्रॉनिक ट्रेन माहिती बोर्ड, सीसीटीव्ही कॅमेरे, बॅगेज स्कॅनर, मेटल डिटेक्टर, चांगली प्रकाश व्यवस्था, पॉवर बॅकअप, आरओ पाणी आणि वेगवेगळ्या शौचालयांची सुविधा आहे.
मंत्री म्हणाले की, इतर स्थानकांवरही अशा सुविधांचा विकास वेगवेगळ्या टप्प्यात सुरू आहे. प्रवाशांच्या आवाजाहीसाठी प्रवेश नियंत्रण प्रणाली लागू केली जाईल, ज्यामुळे फक्त पुष्टी केलेल्या तिकिटधारकांना थेट प्लेटफॉर्मवर जाण्याची परवानगी असेल. ज्यांच्याकडे तिकीट नाही किंवा वेटिंग लिस्टमध्ये आहेत, त्यांना बाहेरच्या होल्डिंग एरियामध्ये ठेवले जाईल.
रेल्वेने गर्दीच्या व्यवस्थापनासाठी 12 मीटर आणि 6 मीटर रुंद नवीन फूट ओव्हर ब्रिज (एफओबी) डिझाइन तयार केले आहेत, जे स्थानकांवर स्थापित केले जातील. याशिवाय, स्थानकांवर आणि आसपासच्या क्षेत्रांमध्ये एआय आधारित सीसीटीव्ही कॅमेरे लावले जात आहेत, ज्यामुळे रिअल टाइममध्ये देखरेख केली जाईल. मोठ्या स्थानकांवर ‘वॉर रूम’ देखील तयार केले जातील, जिथे विविध विभाग एकत्र काम करतील.
मंत्री यांनी सांगितले की, गर्दीच्या व्यवस्थापनासाठी वॉकी-टॉकी आणि आधुनिक घोषणा प्रणालीसारखे डिजिटल संवाद प्रणाली देखील स्थापित केल्या जातील. रेल्वे स्टाफ आणि इतर कर्मचाऱ्यांना क्यूआर कोड असलेले आयडी कार्ड दिले जातील, ज्यामुळे त्यांची ओळख आणि सुरक्षा सुनिश्चित होईल. त्यांना नवीन युनिफॉर्म देखील दिली जाईल, ज्यामुळे आपत्कालीन परिस्थितीत त्यांना सहज ओळखता येईल.
मोठ्या स्थानकांवर स्टेशन डायरेक्टरच्या पदाला अधिक बळकटी दिली जाईल आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना त्वरित निर्णय घेण्यासाठी वित्तीय अधिकार दिले जातील. सर्व विभाग स्टेशन डायरेक्टरला रिपोर्ट करतील, ज्यामुळे एकीकृत कमांड प्रणाली लागू होईल. मंत्री म्हणाले की, स्टेशन डायरेक्टरला स्टेशनची क्षमता आणि ट्रेन्सच्या उपलब्धतेनुसार तिकीट विक्री नियंत्रित करण्याचा अधिकार देखील दिला जाईल.
याशिवाय, भारतीय रेल्वेने जाहिरातींवर सख्त धोरण स्वीकारले आहे. रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी सांगितले की, रेल्वेमध्ये मद्य, तंबाखू, सिगरेट आणि अश्लील सामग्री असलेल्या जाहिरातींवर पूर्णपणे बंदी आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, ट्रेन्समध्ये जाहिरात दाखवण्यापूर्वी संबंधित रेल्वे विभागाची परवानगी घेणे आवश्यक आहे.
सरकारने स्पष्ट केले आहे की, नियमांचे उल्लंघन झाल्यास त्वरित कारवाई केली जाईल, ज्यामुळे प्रवाशांसाठी सुरक्षित आणि सुव्यवस्थित वातावरण निर्माण होईल.