नवी दिल्ली, 10 मे: विदेश मंत्री एस. जयशंकर यांच्या त्रिनिदाद आणि टोबैगोच्या यात्रेने दोन्ही देशांमधील बहुआयामी सहयोगाला नवीन गती दिली आहे. ही यात्रा विकास सहयोगाला बळकट करण्यासोबतच भारत आणि कॅरेबियन क्षेत्रातील ऐतिहासिक व सांस्कृतिक संबंधांना देखील गहिरे करते.
विदेश मंत्रालयाचे प्रवक्ता रणधीर जायसवाल यांनी सोशल मीडियावर म्हटले आहे की, “इतिहास, लोकांच्या परस्पर संबंधांशी आणि सामायिक आकांक्षांशी संबंधित आहे. जयशंकर यांच्या त्रिनिदाद आणि टोबैगोच्या यात्रेचे महत्त्वाचे परिणाम समोर आले आहेत, विशेषतः शिक्षण, पर्यटन, आरोग्य, आयुर्वेद आणि ऊर्जा क्षेत्रात. या यात्रेमुळे भारत आणि त्रिनिदाद-टोबैगोच्या मजबूत व भविष्योन्मुख भागीदारीला अधिक बळ मिळाले आहे.”
विदेश मंत्र्यांच्या यात्रेदरम्यान दक्षिण त्रिनिदादच्या पेनलमध्ये कृत्रिम अंग बसविण्याच्या स्थायी सुविधेच्या रूपात ‘राष्ट्रीय प्रोस्थेटिक केंद्र’चे उद्घाटन करण्यात आले. तसेच मध्य त्रिनिदादच्या कूवा येथे टीएंडटीच्या ‘राष्ट्रीय कृषी विपणन व विकास निगम’च्या कृषी-प्रसंस्करण संयंत्राचा हस्तांतरण करण्यात आला.
याशिवाय, गेल्या वर्षी प्रधानमंत्री मोदी यांच्या यात्रेदरम्यान जाहीर केलेल्या 2,000 ‘मेड इन इंडिया’ लॅपटॉपपैकी शालेय विद्यार्थ्यांना पहिला सेट प्रदान करण्यात आला. सौर-पीव्ही प्रकल्पाच्या प्रस्तावाची अंमलबजावणी करण्यासाठी एमओयू करण्यात आले. पर्यटन क्षेत्रातील सहयोगावर, वेस्ट इंडीज विद्यापीठात आयुर्वेद पीठाच्या पुनरुद्धारावर, नेल्सन द्वीपावर ऐतिहासिक भारत-सांस्कृतिक संवर्धन अनुभवावर क्यूआयपीसाठी एमओयू करण्यात आले.
उत्तरी त्रिनिदाद, दक्षिणी त्रिनिदाद, पूर्वी त्रिनिदाद आणि पश्चिमी त्रिनिदादमध्ये आरोग्य आणि स्वच्छतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी थर्मल फॉगर्स खरेदीवर क्यूआयपीसाठी चार एमओयू करण्यात आले.
यापूर्वी, विदेश मंत्री यांनी ऐतिहासिक नेल्सन आइलंडवर एक सभेला संबोधित केले. त्यांनी सांगितले की, “आज मला भारताच्या मदतीने नेल्सन आइलंडवरील सांस्कृतिक धरोहराच्या अपग्रेडेशनसाठी क्विक इम्पॅक्ट प्रोजेक्टच्या लॉन्चमध्ये सहभागी होऊन आनंद होत आहे.”
विदेश मंत्र्यांनी सांगितले की, या प्रकल्पात एक स्मारक, राष्ट्रीय अभिलेखागारातील ऐतिहासिक डेटाचा डिजिटल हब तयार करणे आणि एक डिजिटल ऑडियो-विज्युअल अनुभव सेटअप करणे समाविष्ट आहे. या सुंदर देशात येणाऱ्या लोकांसाठी हा प्रकल्प उपयुक्त ठरेल.
त्यांनी स्पष्ट केले की, भारतात प्रधानमंत्री गिरमिटिया समुदायाचा डेटाबेस तयार करणे आणि या वारशावर संशोधन करणे महत्त्वाचे आहे. प्रधानमंत्री मोदींच्या निर्देशानुसार, आम्ही एक विशेष गिरमिटिया स्टडीज सेंटर तयार करण्यावर काम करत आहोत. मला आनंद आहे की भारताच्या राष्ट्रीय अभिलेखागार आणि त्रिनिदाद व टोबैगो यांच्यात सहयोगासाठी एक एमओयू साइन झाला आहे. मला आशा आहे की यामुळे येथे अनेक लोकांना त्यांच्या पूर्वजांच्या जडणघडणीचा शोध घेण्यात आणि भारतातील त्यांच्या कुटुंबांशी पुन्हा जोडण्यात मदत होईल.