उज्जैन, 7 एप्रिल: मध्य प्रदेशातील उज्जैन येथे स्थित जगप्रसिद्ध ज्योतिर्लिंग श्री महाकालेश्वर मंदिरात मंगळवारी श्रद्धालूंचा जनसैलाब उमठला. तडके पारंपरिक भस्म आरती दरम्यान बाबा महाकाल यांचा विधीपूर्वक जलाभिषेक आणि विशेष शृंगार करण्यात आला.
वैशाख कृष्ण पक्षाच्या पंचमी तिथीच्या निमित्ताने आयोजित केलेल्या या भस्म आरतीत बाबा महाकाल यांचा दिव्य आणि मनमोहक स्वरूप पाहून भक्त भाव-विभोर झाले. जयकार्यांच्या गजरात संपूर्ण मंदिर परिसर ‘हर-हर महादेव’ आणि ‘जय महाकाल’ च्या उद्घोषाने गूंजत होता.
परंपरेनुसार, ब्रह्म मुहूर्तात सर्वप्रथम बाबा महाकालेश्वर मंदिराचे कपाट उघडले गेले. भस्म आरती महानिर्वाणी अखाडा द्वारा केली जाते. या आरतीत महाकाल भक्तांना निराकारातून साकार रूपात दर्शन देतात. भस्म आरती झाल्यानंतर बाबा यांचा जलाभिषेक, पंचामृताने पूजा आणि पवित्र भस्माने विशेष स्नान करण्यात आले.
यानंतर बाबा यांचा शृंगार करण्यात आला. महाकाल यांचा मुखारविंद (कमळासमान सुंदर मुख) अत्यंत सुंदरपणे सजवण्यात आला. बाबा यांच्या माथ्यावर स्पष्ट त्रिपुंड आणि चंद्रमा सुसज्जित करण्यात आला. नवीन मुकुट घालून बाबा यांना फूलांची माला अर्पण करण्यात आली. तसेच ताजे बिल्वपत्र आणि रंग-बिरंगी फूलांच्या मालांनी शृंगार आणखी आकर्षक बनवण्यात आला.
भस्म आरतीचे धार्मिक महत्त्व अत्यंत मोठे आहे. यामध्ये गोहरी, पीपल, पलाश, शमी आणि बेल यांच्या लकड्यांची राख वापरली जाते. मान्यता आहे की या वेळी भगवान महाकाल निराकार रूपात असतात. त्यामुळे महिलांना या आरतीला थेट पाहण्याची परवानगी नसते; त्या घूंघट किंवा ओढणी घालून दर्शन घेतात.
मंदिरात या नियमाचे काटेकोर पालन केले जाते. महाकालेश्वर यांचे दर्शन घेतल्याने भक्तांना शांति, सुख आणि आशीर्वाद मिळतो, दु:ख आणि आजार दूर होतात आणि अकाली मृत्यूचा भिती कमी होते.
–
एनएस/एएस