लखनऊ, 10 एप्रिल: उत्तर प्रदेशाला जागतिक आध्यात्मिक राजधानी बनवण्याच्या उद्देशाने आता ठोस पायाभूत सुविधा उपलब्ध होत आहेत. सारनाथ, कुशीनगर आणि श्रावस्तीपासून कपिलवस्तूपर्यंतचा बौद्ध सर्किट आता आस्था केंद्र बनत आहे. यामुळे जागतिक पर्यटन, गुंतवणूक आणि सांस्कृतिक कूटनीतीचा एक मजबूत आधार तयार होत आहे.
कुशीनगरमध्ये नुकत्याच झालेल्या इंटरनेशनल बौद्ध कॉन्क्लेव-2026 ने या दिशेने नवीन संधी उघडल्या आहेत. उत्तर प्रदेशचा बौद्ध सर्किट आता धार्मिक पर्यटनाच्या पलीकडे आर्थिक विकासाचा एक महत्त्वाचा स्तंभ बनत आहे. 2025 मध्ये या प्रमुख बौद्ध स्थळांवर 82 लाखांहून अधिक पर्यटकांनी भेट दिली, ज्यामुळे यूपी जागतिक बौद्ध समुदायासाठी एक अनिवार्य गंतव्य बनले आहे.
राज्य सरकारने या स्थळांना जागतिक दर्जाच्या सुविधांमध्ये जोडण्यासाठी जलद गतीने काम सुरू केले आहे. उत्तम रस्ते, हवाई कनेक्टिविटी, डिजिटल मार्गदर्शन, आधुनिक पर्यटन सुविधा आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरच्या सेवांचा विकास केला जात आहे. यामुळे विदेशी पर्यटकांना आकर्षक अनुभव मिळत आहे. याशिवाय, हॉटेल उद्योग, वाहतूक, टूर गाइड, हस्तकला आणि स्थानिक उत्पादनांना नवीन गती मिळत आहे, ज्यामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळत आहे.
कुशीनगरमधील इंटरनेशनल बौद्ध कॉन्क्लेव-2026 ने यूपीच्या जागतिक ओळखीला अधिक बळ दिले आहे. या कार्यक्रमात 2,300 हून अधिक श्रद्धालूंनी भाग घेतला, तर थाईलंड, जपान, म्यानमार, भूतान आणि नेपाळसारख्या अनेक देशांच्या प्रतिनिधींनी याला आंतरराष्ट्रीय स्वरूप दिले. कॉन्क्लेव दरम्यान 3,000 कोटी रुपये गुंतवणुकीच्या प्रस्तावांची प्राप्ती झाली, ज्यामुळे बौद्ध सर्किट गुंतवणुकीसाठी आकर्षणाचे केंद्र बनत आहे.
एक अधिकाऱ्याने सांगितले की, मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या नेतृत्वाखाली धार्मिक पर्यटनाला चालना देण्याची धोरणे प्रदेशाच्या अर्थव्यवस्थेला नवीन दिशा देत आहेत. ‘विकसित उत्तर प्रदेश@2047’ च्या रोडमॅपमध्ये बौद्ध सर्किटची महत्त्वपूर्ण भूमिका निश्चित करण्यात आली आहे. यामध्ये पर्यटन आधारित सकल मूल्य वर्धन (जीवीए) मध्ये प्रदेशाचा योगदान 2047 पर्यंत 16 टक्क्यांपर्यंत वाढवण्याचा लक्ष्य आहे.
भगवान बुद्धाशी संबंधित ही पवित्र भूमी, जिथे त्यांनी प्रथम उपदेश दिला आणि महापरिनिर्वाण प्राप्त केले, आता एक नवीन जागतिक ओळख निर्माण करण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. सुनियोजित धोरणे, आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमांची यशस्विता आणि वाढती गुंतवणूक प्रस्ताव यामुळे उत्तर प्रदेशचा बौद्ध सर्किट आध्यात्मिक आणि आर्थिक दोन्ही दृष्टिकोनातून नवीन उंची गाठणार आहे.