लखनऊ, 14 एप्रिल: खेती आता फक्त गहू-धानाच्या पिकांपर्यंत मर्यादित राहिलेली नाही. उत्तर प्रदेशच्या भदोही जिल्ह्यातील पप्पू देवीने हे प्रत्यक्षात सिद्ध केले आहे. पारंपरिक शेतीच्या पलीकडे जाऊन, योगी सरकारच्या उत्तर प्रदेश राज्य ग्रामीण आजीविका मिशन (यूपीएसआरएलएम) च्या सहाय्याने त्यांनी मशरूम उत्पादन सुरू केले. आज त्यांची वार्षिक कमाई 8 ते 10 लाख रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे.
हे मिशन ग्रामीण महिलांसाठी आर्थिक स्वातंत्र्य आणि स्वावलंबनाचे एक महत्त्वाचे साधन बनले आहे. भदोहीसारख्या जिल्ह्यात, जिथे बहुतेक कुटुंब पारंपरिक शेतीवर अवलंबून आहेत, तिथे पप्पू देवीने काहीतरी नवीन करण्याचा निर्णय घेतला.
यूपीएसआरएलएम आणि डेवलपमेंट अल्टरनेटिव्ह्सच्या मार्गदर्शनाने त्यांच्या या स्वप्नाला पंख मिळाले. त्यांनी आपल्या बचतीतून सुमारे दोन लाख पन्नास हजार रुपये गुंतवले आणि पन्नास हजार रुपयांचा कर्ज घेत मशरूम उत्पादन सुरू केले. थोड्या जागेत आणि मर्यादित संसाधनांपासून सुरू झालेला हा व्यवसाय आता एक लाभदायक उद्योग बनला आहे.
पप्पू देवींची ही यशोगाथा त्यांच्या कुटुंबाच्या आर्थिक स्थितीपर्यंतच मर्यादित नाही. त्या आता आपल्या गावातील इतर महिलांना देखील रोजगार उपलब्ध करून देत आहेत. त्यांचा हा मॉडेल स्वयं सहायता समूहांसाठी (एसएचजी) आणि ग्रामीण महिलांसाठी एक प्रेरणा बनला आहे.
पप्पू देवींचा विश्वास आहे की, जर महिलांना योग्य प्रशिक्षण आणि सरकारी योजनांचा आधार मिळाला, तर त्या स्वरोजगारात मोठी यशस्वीता मिळवू शकतात. योगी सरकारच्या या प्रयत्नामुळे प्रदेशात महिला उद्यमिता आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवीन बळ मिळत आहे.
–
एसके/