दिल्ली, 23 एप्रिल: केंद्रीय पंचायती राज राज्य मंत्री एसपी सिंह बघेल २४ एप्रिल रोजी राष्ट्रीय पंचायती राज दिवस (एनपीआरडी) च्या समारंभाचा शुभारंभ करणार आहेत. या कार्यक्रमात पंचायत आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या पदाधिकार्यांना प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांचा संदेश प्रसारित केला जाईल.
दरवर्षी २४ एप्रिलला हा दिवस ऐतिहासिक ७३ व्या संवैधानिक सुधारणा अधिनियमाच्या लागू होण्याच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो. या सुधारणेमुळे संपूर्ण देशात पंचायती राज संस्थांना संवैधानिक दर्जा आणि कायदेशीर मान्यता मिळाली. या वर्षी भारताच्या लोकशाही प्रवासात या महत्त्वाच्या उपलब्धीला ३३ वर्षे पूर्ण होत आहेत.
विज्ञान भवनात होणाऱ्या कार्यक्रमात पंचायत उन्नती सूचकांक (पीएआई)-२.० वर एक अहवाल आणि ‘मेरी पंचायत मेरी धरोहर’ या विषयावर तीन पुस्तके प्रकाशित केली जातील.
मंत्रालयाच्या ‘पंचायत धरोहर उपक्रम’ अंतर्गत ग्रामीण वारसा विषयक तीन सचित्र पुस्तके प्रकाशित केली जातील: त्रिपुराच्या ग्रामीण वारशावर एक मोनोग्राफ, तिरुपतीच्या ग्रामीण वारशावर एक मोनोग्राफ आणि ‘उत्तरकाशी: सौम्या काशी: हिमालयी वारशाची आत्मा’.
पंचायती राज मंत्रालयाने राष्ट्रीय पंचायती राज दिवस (एनपीआरडी) देशभरात राज्य, जिल्हा, ब्लॉक आणि ग्राम पंचायत स्तरावर उत्साहाने साजरा करण्याची योजना तयार केली आहे. या अंतर्गत ग्राम पंचायतांनी ग्राम सभांचे आयोजन करणे अपेक्षित आहे, ज्यामुळे जमीनीवर सहभागी लोकशाहीची भावना पुन्हा जागृत होईल.
या दिवशी विकसित भारताच्या दिशेने प्रगतीला गती देण्यात त्रिस्तरीय पंचायती राज व्यवस्थेची भूमिका मान्य करण्याची संधी मिळते, असे एका निवेदनात म्हटले आहे.
गेल्या वर्षी, प्रधानमंत्री मोदी यांनी जानेवारी २०२५ मध्ये स्वमित्वा योजनेअंतर्गत संपत्ती कार्डांचे वितरण केले होते. यामध्ये ६५ लाख ग्रामीण नागरिकांना एकाच दिवशी कायदेशीर स्वामित्व दस्तऐवज प्रदान करण्यात आले.
या वितरणात १० राज्ये आणि २ केंद्रशासित प्रदेशांतील ५०,००० हून अधिक गावांचा समावेश होता, ज्यामुळे स्वामित्वाखाली वितरित संपत्ती कार्डांची एकूण संख्या २.२५ कोटी झाली.
या समारंभात केंद्रीय मंत्री, मुख्यमंत्र्यांचे, राज्यपाल, उपराज्यपाल आणि २३७ जिल्ह्यांचे प्रतिनिधी सहभागी होतील.