दिल्ली, 20 एप्रिल: राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (आरएसएस) प्रमुख मोहन भागवत यांनी सोमवारी संस्कृत शिकण्याच्या महत्त्वावर जोर देत, ती भारताची “आत्मा” आणि देशाच्या सभ्यतेच्या निरंतरतेचा एक अनिवार्य भाग असल्याचे सांगितले.
भागवत दिल्लीतील संस्कृत भारतीच्या केंद्रीय कार्यालयाच्या उद्घाटन समारंभात बोलत होते. या कार्यक्रमात संस्कृतला आधुनिक संवाद माध्यम म्हणून वापरण्यासाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांबद्दल माहिती देण्यात आली.
सभा संबोधित करताना भागवत म्हणाले, “संस्कृत एक भाषा आहे. तरीही, ती फक्त एक भाषा नाही. भारतात, संस्कृत राष्ट्राची आत्मा आहे कारण ती विचार, जीवन आणि संस्कृतीची सर्वात प्राचीन परंपरा आहे, जी आजही जीवंत आहे.”
भारताच्या दार्शनिक विचारावर अधिक माहिती देताना त्यांनी सांगितले, “भारताचा अस्तित्व फक्त एक भौगोलिक तथ्य नाही. तो एक जीवंत परंपरा आहे, जीवनाची निरंतरता जिच्यावर आधारित आहे.”
भाषेसंबंधी आपल्या अनुभवांवर विचार करताना भागवत म्हणाले, “बचपनात शाळेत संस्कृत शिकताना ती कठीण वाटायची. पाठ्यक्रमात श्लोकांची आठवण ठेवणे अनिवार्य होते, त्यामुळे संस्कृत कठीण भाषा असल्याची धारणा निर्माण झाली. पण जेव्हा मी घरच्या वातावरणात त्याच श्लोकांना सहज बोलताना ऐकले, तेव्हा ती मला कठीण वाटली नाही.”
ते पुढे म्हणाले, “आजही ही समस्या आहे, विद्यार्थी संस्कृतला कठीण भाषा मानतात. पण प्रश्न आहे, ती इतकी कठीण का वाटते? खरे तर, कोणतीही भाषा शिकण्याचा सर्वात सोपा आणि प्रभावी मार्ग संवादातून आहे.”
भाषा शिकण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे त्या भाषेत पूर्णपणे डुबकी मारणे आणि नियमितपणे तिचा वापर करणे, असे त्यांनी सांगितले.
“जेव्हा मी भारतभर प्रवास करतो, अगदी विविध क्षेत्रीय भाषांची विशिष्ट शब्दावली माहित नसतानाही, मी अंतर्निहित भाव आणि अर्थ समजून घेतो. सतत ऐकणे आणि बोलणे यामुळे भाषा सहजपणे शिकता येते,” असे ते म्हणाले.
आरएसएस प्रमुखाने संस्कृतमध्ये रुचि पुनर्जीवित करण्यात संस्कृत भारतीच्या भूमिकेचे कौतुक केले आणि सांगितले की, संघाने कमी वेळात “संपूर्ण देशात संस्कृतमध्ये नवीन रुचि निर्माण करण्यात यश मिळवले आहे.” त्यांनी सांगितले की, गेल्या 15 वर्षांत संस्कृतच्या सामाजिक दृष्टिकोनात झालेला बदल स्पष्टपणे दिसत आहे.