नवी दिल्ली, 15 मे: केंद्रीय उपभोक्ता संरक्षण प्राधिकरण (सीसीपीए) ने कोचिंग क्षेत्रातील भ्रामक विज्ञापने आणि अनुचित व्यापार प्रथांच्या विरोधात कठोर कारवाई केली आहे. या संस्थांना 60 हून अधिक नोटिसा जारी करण्यात आल्या आहेत आणि त्यांच्यावर 1.39 कोटी रुपयांपेक्षा अधिकचा दंड ठोठवण्यात आला आहे. उपभोक्ता कार्य, खाद्य आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालयाने शुक्रवारी ही माहिती दिली.
मंत्रालयाने स्पष्ट केले की, विद्यार्थ्यांच्या हितांचे संरक्षण करण्यासाठी आणि कोचिंग क्षेत्रात पारदर्शकता सुनिश्चित करण्यासाठी सीसीपीए ने भ्रामक विज्ञापने आणि अनुचित व्यापार प्रथांसाठी 60 हून अधिक नोटिसा जारी केल्या आहेत. विस्तृत तपासानंतर, सीसीपीए ने यूपीएससी सिविल सेवा परीक्षा (सीएसई), आयआयटी-जेईई, नीट, आरबीआय आणि इतर स्पर्धात्मक परीक्षांच्या कोचिंग देणाऱ्या 31 संस्थांवर 1.39 कोटी रुपयांपेक्षा अधिकचा दंड ठोठवला आहे.
मंत्रालयाने पुढे सांगितले की, सीसीपीए ने भ्रामक विज्ञापने, अनुचित व्यापार प्रथांमध्ये लिप्त असलेल्या मोशन एजुकेशन प्रायव्हेट लिमिटेडवर 10 लाख रुपयांचा दंड आणि सीकर येथील करियर लाइन कोचिंग (सीएलसी) वर 5 लाख रुपयांचा दंड ठोठवला आहे.
मुख्य आयुक्त निधी खरे आणि आयुक्त अनुपम मिश्र यांच्या अध्यक्षतेखालील सीसीपीए ने मोशन एजुकेशन प्रायव्हेट लिमिटेड आणि करियर लाइन कोचिंग (सीएलसी) यांच्यावर आदेश जारी केले आहेत. या संस्थांनी आयआयटी-जेईई आणि नीट परीक्षांतील यशस्वी विद्यार्थ्यांच्या नावांचा, फोटोचा आणि उपलब्धींचा वापर करून मोठ्या दाव्या केले आणि संबंधित अभ्यासक्रमांची महत्त्वाची माहिती लपवली.
सीसीपीए ने या दोन्ही संस्थांना भ्रामक विज्ञापन तात्काळ थांबवण्याचे, भविष्यात भ्रामक विज्ञापन प्रकाशित न करण्याचे आणि सत्य आणि संपूर्ण माहिती देण्याचे निर्देश दिले. तथापि, दोन्ही संस्थांनी राष्ट्रीय उपभोक्ता विवाद निवारण आयोग (एनसीडीआरसी) समोर अपील दाखल करून सीसीपीए च्या आदेशांना आव्हान दिले आहे.
मंत्रालयाने सांगितले की, उपभोक्ता संरक्षण अधिनियम, 2019 उपभोक्त्यांना माहिती मिळवण्याचा अधिकार प्रदान करतो, ज्यामध्ये सत्य आणि अचूक माहिती मिळवण्याचा अधिकार समाविष्ट आहे. भ्रामक विज्ञापने या अधिकाराला धक्का पोहोचवतात आणि उपभोक्त्यांच्या हितांना हानी करतात, विशेषतः शिक्षण क्षेत्रात जिथे इच्छुक विद्यार्थी मोठा वेळ, प्रयत्न आणि आर्थिक संसाधने गुंतवतात.