नवी दिल्ली, 4 एप्रिल: ईरान आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्षामुळे होर्मुज स्ट्रेटमधून तेल आणि गॅस टँकरची वाहतूक गंभीरपणे प्रभावित झाली आहे. होर्मुजमधील जहाजांची वाहतूक पूर्णपणे ईरानच्या नियंत्रणात आहे. जापानी माध्यमांच्या माहितीनुसार, 28 फेब्रुवारीपासून सुरू झालेल्या हल्ल्यांदरम्यान फ्रान्स, ओमान आणि जापानचे जहाजे होर्मुज स्ट्रेटमधून यशस्वीरित्या बाहेर पडली आहेत.
‘द जापान टाइम्स’च्या अहवालानुसार, शिप ट्रॅकिंग कंपनी मरीन ट्रॅफिकच्या वेबसाइटवरून मिळालेल्या माहितीनुसार, दोन्ही जहाजे गुरुवारी पार झाले. तीन टँकर, ज्यामध्ये एक जापानी कंपनीचा सह-स्वामित्व असलेला टँकर समाविष्ट आहे, गुरुवारी दक्षिणी मार्गाने होर्मुज स्ट्रेट पार केले.
‘द जापान टाइम्स’च्या माहितीनुसार, इतर देशांचे जहाजे ज्यांनी ट्रांजिट केला, त्यामध्ये संयुक्त अरब अमीरात, चीन, भारत, सौदी अरेबिया, ओमान, ब्राझील आणि इराक यांचा समावेश आहे. तथापि, तेहरानने किती जहाजांना ट्रांजिटची परवानगी दिली याबाबत स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही. मात्र, 118 मालवाहू जहाजांपैकी 37 जहाजे गल्फमधून कच्चा तेल घेऊन बाहेर पडले आहेत.
या जहाजांपैकी बहुतेक तेल टँकर ईरानमधून आले आहेत किंवा ईरानी ध्वजाखाली चालवले जात आहेत. ईरानी तेल वाहणाऱ्या बहुतेक जहाजांनी त्यांच्या ट्रान्सपॉंडरवर गंतव्य स्थानाची माहिती सामायिक केलेली नाही. ज्यांनी हे केले, त्यामध्ये एकाला वगळता सर्वांनी सांगितले की ते चीनकडे जात आहेत.
‘द जापान टाइम्स’ने दिलेल्या माहितीनुसार, ट्रान्सपॉंडर डेटाने दर्शविले की अनेक जहाजे चीनी क्रू किंवा चीनी मालकाशी संबंधित संदेश त्या ठिकाणी प्रसारित करत होते.
मीडिया अहवालांनुसार, ईरान होर्मुजमधून जहाजांच्या ट्रांजिटसाठी शुल्क आकारत आहे. फ्रान्सच्या जहाजाला होर्मुजमधून जाण्याची परवानगी कशी देण्यात आली याबाबत माहिती उपलब्ध नाही. तथापि, ईरानने काही इतर जहाजांना देखील जाण्याची परवानगी दिली आहे. हे जहाजे त्या देशांमधून आहेत ज्यांना ईरान मित्र मानतो, जसे की भारत, जापान, थायलंड, ग्रीस, मलेशिया, चीन, पाकिस्तान आणि इराक.
अमेरिका, इजरायल, ब्रिटन आणि इतर देशांच्या ध्वजांकित किंवा त्यांच्याशी संबंधित जहाजांना होर्मुजमधून जाण्याची परवानगी नाही. ईरान त्यांना शत्रू मानतो, कारण ते तेहरानच्या दृष्टिकोनातून कोणत्याही प्रकारे अमेरिकेसोबत मिळून हल्ला करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
सामान्यतः होर्मुजच्या आखातातून दोन्ही दिशांमध्ये सुमारे 100 जहाजे त्या भागातून जातात. सध्या परिस्थिती अशी आहे की, 2,000 ते 3,000 जहाजे मागे अडकले आहेत आणि त्यांना जाणे शक्य झालेले नाही.
–
केके/वीसी