नवी दिल्ली, २५ फेब्रुवारी: सनातन धर्मात पंचांगाचे विशेष महत्त्व आहे. हे जीवनातील प्रत्येक कार्यासाठी शुभ आणि अशुभ वेळांची माहिती देते. २६ फेब्रुवारी हा नारायण आणि देवगुरु बृहस्पतीला समर्पित गुरुवार आहे. या दिवशी शुक्ल पक्षाची दशमी तिथी रात्री १२ वाजून ३३ मिनिटांपर्यंत राहील, त्यानंतर एकादशी सुरू होईल.
पंचांग पाच अंगांपासून बनलेले असते: तिथी, वार, नक्षत्र, योग आणि करण. यांचे वेगळे महत्त्व आहे. दृक पंचांगानुसार, २६ फेब्रुवारीला नक्षत्र मृगशिरा दुपारी १२ वाजून ११ मिनिटांपर्यंत राहील, त्यानंतर आर्द्रा नक्षत्र येईल. योग प्रीति रात्री १० वाजून ३३ मिनिटांपर्यंत राहील. हा दिवस रवि योगाने युक्त आहे, जो शुभ फलदायी मानला जातो. सूर्योदय ६ वाजून ४९ मिनिटांनी आणि सूर्यास्त ६ वाजून १९ मिनिटांनी होईल.
हे पाच अंग मिळून मुहूर्त ठरवण्यात मदत करतात. अभिजित मुहूर्त गुरुवारी दुपारी १२ वाजून ११ मिनिटांपासून १२ वाजून ५७ मिनिटांपर्यंत आहे. विजय मुहूर्त दुपारी २ वाजून २९ मिनिटांपासून ३ वाजून १५ मिनिटांपर्यंत आहे, जो शुभ कार्यांसाठी उत्तम आहे. ब्रह्म मुहूर्त सकाळी ५ वाजून ९ मिनिटांपासून ५ वाजून ५९ मिनिटांपर्यंत आहे. गोधूलि मुहूर्त संध्याकाळी ६ वाजून १६ मिनिटांपासून ६ वाजून ४२ मिनिटांपर्यंत आहे. अमृत काल रात्री १ वाजून २३ मिनिटांपासून २ वाजून ५३ मिनिटांपर्यंत आहे आणि रवि योग संपूर्ण दिवस प्रभावी राहील.
पंचांगात अशुभ काल आणि योगाचे विशेष महत्त्व आहे. हे वेळ शुभ किंवा नवीन कार्यांपासून दूर राहण्यासाठी सांगितले जातात. राहुकाल दुपारी २ वाजल्यापासून ३ वाजून २७ मिनिटांपर्यंत आहे. यमगंड सकाळी ६ वाजून ४९ मिनिटांपासून ८ वाजून १६ मिनिटांपर्यंत आहे. गुलिक काल सकाळी ९ वाजून ४२ मिनिटांपासून ११ वाजून ८ मिनिटांपर्यंत आहे. दुर्मुहूर्त सकाळी १० वाजून ३९ मिनिटांपासून ११ वाजून २५ मिनिटांपर्यंत आहे. या काळात सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.
गुरुवारचा दिवस देवगुरु बृहस्पती आणि नारायण यांना समर्पित आहे. या दिवशी नारायणाची विशेष पूजा, दान इत्यादी करण्याचा नियम आहे. गुरुवारी पिवळा आहार घेणे, पिवळे वस्त्र धारण करणे आणि मस्तकावर पिवळा चंदन किंवा हळद लावणे फलदायी ठरते.
–
एमटी/एएस