नवी दिल्ली, 14 एप्रिल: भारत मौसम विज्ञान विभाग (आयएमडी) ने सोमवारी सांगितले की, 2026 च्या दक्षिण-पश्चिम मानसून (जून ते सप्टेंबर) दरम्यान देशात पाऊस सामान्यपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता आहे. दीर्घकालिक सरासरी (एलपीए) च्या सुमारे 90 ते 95 टक्के पाऊस होण्याची अपेक्षा आहे.
आयएमडीच्या दीर्घकालिक पूर्वानुमानानुसार, संपूर्ण देशात मौसमी पावसाचे एलपीएचे सुमारे 92 टक्के राहण्याचे अनुमान आहे, ज्यामध्ये प्लस-माइनस 5 टक्के त्रुटी संभव आहे.
आयएमडीच्या माहितीनुसार, 1971 ते 2020 या कालावधीत देशातील मौसमी पावसाची दीर्घकालिक सरासरी 87 सेंटीमीटर आहे. विभाग मेच्या अखेरीस मानसूनसाठी अद्ययावत पूर्वानुमान जारी करेल.
समुद्री तापमानाच्या स्थितीवर आयएमडीने सांगितले की, सध्या भूमध्यरेखीय प्रशांत महासागरात कमजोर ला नीना सारखी स्थिती ईएनएसओ-न्यूट्रल स्थितीत बदलत आहे. तथापि, मानसून मिशन क्लाइमेट फोरकास्ट सिस्टम (एमएमसीएफएस) नुसार, दक्षिण-पश्चिम मानसून दरम्यान एल नीनोची स्थिती विकसित होऊ शकते.
अल नीनो-दक्षिणी दोलन चक्रातील एल नीनो आणि ला नीना समुद्री तापमान आणि व्यापारिक वाऱ्यांमध्ये बदल करून जागतिक हवामानावर प्रभाव टाकतात. एल नीनो (उष्ण अवस्था) मध्ये वारे कमकुवत होतात आणि समुद्राचे तापमान वाढते, ज्यामुळे आशियामध्ये दुष्काळाची स्थिती निर्माण होऊ शकते, तर ला नीना (थंड अवस्था) मध्ये वारे मजबूत आणि समुद्राचे तापमान कमी होते.
आयएमडीने हेही सांगितले की, सध्या हिंद महासागरात इंडियन ओशन डाइपोलची स्थिती न्यूट्रल आहे, पण मानसूनच्या अखेरीस याची सकारात्मक स्थिती होण्याची शक्यता आहे.
विभागानुसार, प्रशांत आणि हिंद महासागरातील समुद्री तापमानाची स्थिती भारतीय मानसूनवर मोठा प्रभाव टाकते, त्यामुळे यावर सतत लक्ष ठेवले जात आहे.
–
डीएससी