मुंबई, 13 मे: सेंट्रल रेल्वेच्या विविध मार्गांवर चाललेल्या दोन गर्दीच्या ट्रेन्समध्ये दोन गर्भवती महिलांनी सुरक्षितपणे मुलींचा जन्म दिला. या प्रसवात रेल्वे कर्मचारी, नर्स, रेल्वे सुरक्षा बल (आरपीएफ) आणि प्रवाशांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.
पहिली घटना मुंबईहून भुसावलला जाणाऱ्या 22538 कुशीनगर एक्सप्रेसमध्ये घडली. रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, मुख्य तिकीट निरीक्षक आर.एस. तेली लोकमान्य तिलक टर्मिनसवर ड्यूटीवर होते. ट्रेन कल्याण स्थानक पार केल्यानंतर, जनरल डिब्ब्यातील एका प्रवाशाने त्यांना सांगितले की एक गर्भवती महिलेला तीव्र प्रसव पीडा सुरू झाली आहे.
जनरल डिब्ब्यातील गर्दीमुळे महिलेला मदत करणे कठीण झाले. त्यामुळे रेल्वे कर्मचारी आणि प्रवाशांनी तिला ए-1 कोचच्या दरवाजाजवळ नेले. यावेळी जनरल डिब्ब्यातील नर्स पूजा खड़गेने पुढाकार घेतला. त्यांच्या मदतीने चालत्या ट्रेनमध्येच महिलेला सामान्य प्रसव झाला आणि तिने एक स्वस्थ मुलीला जन्म दिला.
त्यानंतर लगेच छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसच्या सेंट्रलाइज्ड कंट्रोल ऑफिस रूमला माहिती देण्यात आली. इगतपुरी स्थानकावर अॅम्ब्युलन्स, स्ट्रेचर, डॉक्टर आणि उप स्टेशन सुपरिटेंडेंटची व्यवस्था करण्यात आली. ट्रेन इगतपुरीवर पोहोचताच मातेला आणि नवजात मुलीला रेल्वे रुग्णालयात नेण्यात आले, जिथे दोघांची स्थिती सुरक्षित आणि स्थिर असल्याचे सांगितले गेले.
दुसरी घटना पुणे-सुपौल एक्सप्रेसमध्ये घडली, जिथे सेंट्रल रेल्वेच्या ‘ऑपरेशन मातृशक्ति’ अंतर्गत एक गर्भवती महिलेला सुरक्षितपणे मुलीचा जन्म झाला. ट्रेन पुणे स्थानकावरून वेळेवर निघाली होती आणि बिहारच्या सुपौल जिल्ह्याकडे जात होती.
जनरल डिब्ब्यातील 28 वर्षीय रुखसाना खातून आपल्या पती जमील बेलावरसोबत प्रवास करत होत्या. हे दांपत्य उत्तर प्रदेशातील आहे आणि त्यांना चंदौली जिल्ह्यातील पंडित दीनदयाल उपाध्याय जंक्शनवर उतरायचे होते. मात्र, ट्रेन अहिल्यानगर स्थानकाजवळ पोहोचताच रुखसानाला अचानक प्रसव पीडा सुरू झाली. ट्रेन वेगाने जात होती आणि डिब्ब्यातील गर्दीमुळे तात्काळ वैद्यकीय मदत मिळवणे कठीण झाले.
घटनेची माहिती मिळताच रेल्वे अधिकाऱ्यांनी ‘ऑपरेशन मातृशक्ति’ सुरू केले. आरपीएफ जवान, रेल्वे कर्मचारी आणि प्रवाशांनी एकत्रितपणे सुरक्षित प्रसव केला. नंतर मातेला आणि नवजाताला वैद्यकीय मदत देण्यात आली आणि दोघांची स्थिती स्थिर असल्याचे सांगितले गेले.
या दोन्ही घटनांनी दाखवले की वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थितीत रेल्वे कर्मचारी, सुरक्षा बल, डॉक्टर आणि प्रवासी एकत्र येऊन कशा प्रकारे तात्काळ मदत करतात आणि मातेसह नवजाताची जीव वाचवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.