भोपाल, २५ एप्रिल: मुख्यमंत्री मोहन यादव यांनी शुक्रवारी सांगितले की, मध्य प्रदेश सरकार डेयरी क्षेत्राचा विस्तार करण्यासाठी वेगाने प्रयत्न करीत आहे. यामुळे शेतकऱ्यांची आय वाढवणे आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था मजबूत करणे शक्य होईल.
मध्य प्रदेश राज्य सहकारी डेयरी महासंघाची समीक्षा बैठक घेत असताना, यादव यांनी ‘किसान कल्याण वर्ष’ अंतर्गत डेयरी क्रियाकलापांना चालना देण्यावर जोर दिला. यामुळे शेतकऱ्यांसाठी स्थायी रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील.
यादव म्हणाले, “डेयरी विकास शेतकऱ्यांची आय वाढवण्याचा एक प्रभावी मार्ग बनत आहे. सरकार सहकारी संरचनेद्वारे याला गावागावांपर्यंत पोचवण्यावर काम करीत आहे.”
संस्थागत सहकार्याचे महत्त्व अधोरेखित करताना, यादव यांनी सांगितले की राष्ट्रीय डेयरी विकास बोर्डाच्या सहकार्याने दूध खरेदी आणि शेतकऱ्यांना मिळणाऱ्या किमतीत सुधारणा झाली आहे. या अनुभवाचा उपयोग राज्य स्तरापासून गाव स्तरावरील डेयरी समित्यांपर्यंत केला पाहिजे, जेणेकरून कार्यप्रणालीत एकरूपता आणि कार्यक्षमता राहील.
मुख्यमंत्र्यांनी अधिकाऱ्यांना निर्देश दिले की डेयरी सहकारी समित्यांचा विस्तार करणे, नवीन प्रोसेसिंग आणि उत्पादन युनिट्स स्थापन करणे, पशु आहार संयंत्रांचे आधुनिकीकरण करणे आणि डेयरी मूल्य साखळी डिजिटल करणे यासाठी वेळेत कार्ययोजना लागू करावी.
यादव यांनी दूध आणि डेयरी उत्पादनांची बाजारपेठ वाढवण्यासाठी ब्रँडिंग मजबूत करण्यावर आणि आधुनिक पॅकेजिंग स्वीकारण्यावरही जोर दिला. “राष्ट्रीय डेयरी विकास बोर्डाचा अनुभव, उत्तम ब्रँडिंग आणि पॅकेजिंग यामुळे डेयरी उत्पादनांची पोहोच वाढवण्यात मदत होईल,” असे त्यांनी सांगितले.
त्यांनी शेतकऱ्यांना आणि तरुणांना आधुनिक डेयरी तंत्रज्ञान आणि नवकल्पना स्वीकारण्यासाठी प्रोत्साहित करण्याचे महत्त्व सांगितले.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, राज्याचे लक्ष्य २६,००० गावांना डेयरी क्रियाकलापांमध्ये समाविष्ट करणे आणि दररोज दूध खरेदी ५२ लाख किलोग्रामपर्यंत वाढवणे आहे. २०२५-२६ मध्ये १,७५२ नवीन डेयरी सहकारी समित्या स्थापन करण्यात आल्या, तर ७०१ निष्क्रिय समित्या पुन्हा सक्रिय करण्यात आल्या आहेत.
बैठकीत सांगण्यात आले की, सध्या राज्यात दररोज सुमारे ९.६७ लाख किलोग्राम दूध खरेदी केली जात आहे, ज्याचे व्यवस्थापन १५३ बल्क मिल्क कूलरद्वारे केले जात आहे.
पारदर्शकता आणि कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी सरकारने मोबाइल आधारित दूध खरेदी प्रणाली सुरू केली आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना दूधाची मात्रा, गुणवत्ता आणि किंमत रिअल टाइममध्ये पाहता येते. याशिवाय, देखरेख मजबूत करण्यासाठी फील्ड फोर्स मॉनिटरिंग अॅपही सुरू करण्यात आले आहे.
दूधाची गुणवत्ता आणि प्रोसेसिंग क्षमता वाढवण्यासाठी इंदौरमध्ये मिल्क पाउडर प्लांट आणि शिवपुरी व ग्वालियरच्या डेयरी युनिट्सच्या उन्नतीसाठी प्रकल्प सुरू आहेत, ज्यामुळे राज्यात आधुनिक आणि मजबूत डेयरी प्रणाली तयार केली जाईल.
–