दिल्ली, 10 मे: भारत आपल्या नवकल्पना आणि अंतरिक्ष तंत्रज्ञानाला जागतिक स्तरावर प्रदर्शित करणार आहे. शिक्षण मंत्रालयाच्या उपक्रमानुसार, फ्रान्समध्ये भारतीय आयआयटी, विद्यापीठे आणि इतर संस्थांची संशोधन जागतिक स्तरावर प्रदर्शित केली जाईल. येथे भारतीय नवउद्यम जागतिक गुंतवणूकदार, अंतरिक्ष एजन्सी आणि तंत्रज्ञान भागीदारांशी संलग्न होतील.
भारत इनोवेट्स 2026 एक जागतिक एक्सलेरेटर म्हणून 100 हून अधिक डीप-टेक स्टार्टअप्स आणि प्रमुख संस्थांना 13 अत्याधुनिक क्षेत्रांमध्ये आंतरराष्ट्रीय भागीदारांशी जोडत आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयानुसार, भारताचे उच्च शिक्षण संस्थान आता फक्त शिक्षणापुरते मर्यादित नाहीत, तर हे संस्थान नवकल्पना, उद्यमिता आणि गहन तंत्रज्ञान संशोधनाचे शक्तिशाली केंद्र बनत आहेत.
संशोधन प्रयोगशाळांपासून संशोधन केंद्रे आणि नवउद्यम सहाय्य केंद्रांपर्यंत, देशातील विद्यापीठे जलद वाढणाऱ्या नवउद्यम तंत्राला दिशा देत आहेत. या विचाराला जागतिक मंचावर पोहोचवण्यासाठी शिक्षण मंत्रालयाने भारत इनोवेट्स 2026 चे आयोजन केले आहे. हा उपक्रम भारतीय उच्च शिक्षण संस्थांशी संबंधित नवउद्यम, संशोधक आणि युवा नवप्रवर्तकांना जगभरातील गुंतवणूकदार, उद्योग, विद्यापीठे आणि नवकल्पना भागीदारांशी जोडण्याचा मोठा मंच बनेल.
शिक्षण मंत्रालयानुसार, हा उपक्रम राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 च्या दूरदर्शी विचारांना पुढे नेतो. यामध्ये नवकल्पना आधारित शिक्षण, बहुविषयक संशोधन आणि उद्योग व शिक्षण संस्थांमधील मजबूत सहकार्यावर विशेष लक्ष दिले आहे. सरकारचा विश्वास आहे की भारताचे युवा नवप्रवर्तक आता फक्त देशाच्या गरजांसाठीच नाही, तर संपूर्ण जगासाठी उपाय विकसित करत आहेत.
शिक्षण मंत्रालयाने सांगितले की “भारत इनोवेट्स 2026” मध्ये भारताची आघाडीची अंतरिक्ष तंत्रज्ञान कंपनी ध्रुव स्पेस देखील सहभागी होईल. हैदराबादस्थित ही कंपनी भारतातील पहिल्या खाजगी अंतरिक्ष तंत्रज्ञान कंपन्यांमध्ये समाविष्ट आहे आणि पूर्ण अंतरिक्ष अभियांत्रिकी समाधान उपलब्ध करून देत आहे. कंपनी उपग्रह मंच, सौर पॅनेल आणि प्रक्षेपण सेवांमध्ये कार्यरत आहे. हे नागरिक आणि संरक्षण दोन्ही क्षेत्रांसाठी सेवा प्रदान करीत आहे. कंपनीने भारत सरकारला अंतरिक्ष गुणवत्ता असलेले सौर पॅनेल उपलब्ध करून दिले आहेत.
विदेशात, कंपनीने संयुक्त अरब अमीरात, ऑस्ट्रिया, ऑस्ट्रेलिया आणि फ्रान्स सारख्या देशांना निर्यात केली आहे. यामुळे ‘मेड इन इंडिया’ अंतरिक्ष तंत्रज्ञानाची जागतिक क्षमता आणि विश्वासार्हता सिद्ध झाली आहे. शिक्षण मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, ध्रुव स्पेसने विविध गुंतवणूक टप्प्यांद्वारे 21 मिलियन डॉलरपेक्षा अधिक भांडवल उभे केले आहे आणि जलद गतीने विस्तार करत आहे.
कंपनी 2026 च्या अखेरीस सिंथेटिक एपर्चर रडार आधारित उपग्रह समूह विकसित करण्यावर काम करत आहे. ही प्रणाली प्रत्येक हंगामात 24 तास उच्च गुणवत्ता असलेली पृथ्वी निरीक्षण आणि चित्रण सुविधा प्रदान करेल, ज्याचा उपयोग रणनीतिक आणि संरक्षण उद्देशांसाठी केला जाईल.
शिक्षण मंत्रालयाने सांगितले की भारत इनोवेट 2026 च्या माध्यमातून भारत आपल्या नवकल्पना आणि अंतरिक्ष तंत्रज्ञानाच्या सामर्थ्याला जागतिक मंचावर प्रदर्शित करेल. हा कार्यक्रम 14 ते 16 जून 2026 दरम्यान फ्रान्सच्या नीस शहरात आयोजित केला जाईल. येथे भारतीय नवउद्यम जागतिक गुंतवणूकदार, अंतरिक्ष एजन्सी आणि तंत्रज्ञान भागीदारांशी संलग्न होतील. सरकारचा विश्वास आहे की भारताची अंतरिक्ष क्रांती आता नवीन उंची गाठत आहे आणि जग लवकरच भारतीय युवांनी विकसित केलेल्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रभाव पाहील.